Voor 65 jaar: zomer 1955 in advertenties (34). Wit, fris en met Indianenmuts door de tandpasta

Mooi in een ritme van om de vier dagen adverteren drie verschillende tandpasta’s in de zomer van 1955 in Het Parool. Op 15 juli opent Macleans het bal met deze wereldberoemde Engelse tandpasta:

Alsof het om de was gaat: OMO waste door-en-door schoon, Macleans maakt de tanden witter dan wit door het verwijderen van de vettige aanslag en dan komt de de natuurlijke blankheid weer te voorschijn. Natuurlijk. Peroxide staat er op de doos – schrikken we niet van, evenmin als van het woord chlorophyl dat in een andere variant van dit merk is opgenomen. Dat laatste is wat duurder (Macleans is niet goedkoop) met f. 1,15 per flinke tube.

Klinkt ook alweer Engels, Colgate – de meest verkochte tandpasta ter wereld! (Premier Rutte heeft op zijn wekelijkse persconferenties ook heel vaak aangehaald hoe Nederland in iets (bijna) het beste ter wereld is of wil zijn. Zou dat van zijn Unilevertijd komen? “We horen tot de top 5 in de wereld waar het gaat om landen in absolute en relatieve termen die exportgedreven zijn”; “zorgen dat de wapensystemen die we hebben tot de top van de wereld behoren”; “we hebben natuurlijk in Nederland het toptarief, dat tot de hoogste van de wereld behoort”; “We leven in een van de mooiste landen van de wereld”; “we hebben gewoon echt een heel goed gezondheidszorgstelsel, ook een van de beste van de wereld trouwens” – dit zijn alleen wat voorbeelden uit het eerste half jaar dat Mark Rutte premier was.) Terug naar Colgate, iets bescheidener in z’n aanprijzing dan Macleans, tikkeltje goedkoper ook. Wat heet: er is een nieuwe lage prijs! De familietube kost één gulden, 40 cts onderMacleans.

Nee, dan Prodent – kan ik me herinneren met die Indianentooi op gelopen te hebben? Aha, die groene variant van Prodent bevatte hetzelfde chlorophyl(l) van concurrent Macleans!

Een Indianenmuts (bestaande uit papieren veren, frontaal afgewisseld met drie Prodent-tubes) als een soort kunstgebit op het hoofd van Uw robbedoezen – parelwitte tanden voor 70 ct per grote tube. Koopje. Familie-favoriet bovendien, Vader, Moeder en Uw kinderen gebruiken die zachte, zuivere tandpasta graag.

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Voor 65 jaar: zomer 1955 in advertenties (33). Confectiepersoneel gevraagd via idioom

Met een hardnekkigheid die doet veronderstellen dat het probleem groot is, werft de NCI de hele zomer door nieuw, jong vrouwelijk personeel via advertenties in Het Parool. En het zijn geen kleintjes waarmee de Nationale Confectie Industrie zich richt tot het meisje, dat weet wat ze wil en veilig spoort. In andere publicaties staat dat ze serieus is en vooruit wil, dat ze werkelijk uit haar ogen kijkt:

Het bureau dat voor de NCI reclame maakt gooit het over de boeg van het Nederlands, Nederlandse uitdrukkingen. Stap niet in de verkeerde trein, dan ben je nog verder van huis! Kies de NCI dan spoor je veilig! Of neem deze twee, zelfde zomer van 1955:

De NCI wisselt deze taalspelletjes af met wat serieuzer overkomende advertenties, adviezen van een ervarener dame:

Geef mij maar de NATIONALE – hoe hebben ze het bedacht.

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Voor 65 jaar: zomer 1955 in advertenties (32). U breit en U breidt uit

Het is een oer-Hollands tafereel dat met de pen getekend is en dat we in zoveel advertenties in deze tijd zien, in dit geval onderstreept door de nationale driekleur. Ook in 1955 kon het mooi weer zijn! Terwijl de rest van het gezin speelt op het strand (waar is vaders, aan het werk misschien?), zit moeder beschermd tegen de zon in een strandstoel te breien – warme kleding, voorbereid op koude dagen. Mevrouw, neem wol mee naar buiten, zuivere breiwol plus een paar leuke patronen en brei nú voor de winter aan Uw garderobe!

Geen mooiere vrijetijdbesteding dan breien! Vrijetijdbesteding? Vrijetijdsbesteding? Dat is een nijpende kwestie op de dag dat de Kamer terugkeert van reces. Wie er naar zoekt in kranten of in de Kamerverslagen zal een enorme voorkeur aantreffen voor de langere vorm. In 1950 bijvoorbeeld vroeg Bernard Verhoeven (KVP/CDA) in een commissievergadering aandacht voor zijn eigen toko (hij was in het dagelijks leven directeur van een kunstacademie en een toneelschool aldus parlement.com): “Op allerlei terreinen van het kunstleven is, ook voor de belendende percelen, b.v. het nijpende vraagstuk van de vrijetijdsbesteding, waar­toe onlangs een verheugend interdepartementaal initiatief is genomen, een bewustwording en een samentrekken van de krachten van de gewesten nodig.” Vrijetijdsbesteding. Maar gewesten – wie heeft het daar nog over? Gewest is geweest. *) In het hele jaar 2019 kwam het woord niet eenmaal voor in de Tweede Kamer als we afgaan op de Handelingen. Nu ja, op éen uitstapje naar de 16de eeuw na.

Breien in de Tweede Kamer is vooral figuurlijk, rondbreien en wegbreien in 2020:

• … de voorlopige teruggave is, waarbij je maandelijks een bedrag krijgt waarmee je je huishouden gewoon rond kan breien.

• … tot de publicaties in de media verschenen om deze leugen weer weg te breien

• … vrouwen naar Nederland gehaald terwijl het bewijs nog niet rond te breien was

Prettige Vacantie!

*) D.w.z. in het Nederlands van Nederland…., Vlaanderen is een ander geval.

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Voor 65 jaar: zomer 1955 in advertenties (31). Het blauwe doosje tegen wagenziekte

Aan de vele reclames voor auto’s (automobielen dan nog in 1955) kunnen we het weten en zeker als we bedenken hoeveel er verder geadverteerd wordt voor scooters en bromfietsen of voor vliegreizen: we worden mobieler. Kijk naar deze gegevens van het CBS waarin de ontwikkeling van het aantal auto’s in Nederland is weergegeven:

CBS Aantal personenauto’s per jaar x 1000

Na WO II hebben we snel toenemend een auto en beginnen we grotere afstanden af te leggen, nu ja, een toenemend aantal van ons. Kennelijk was dat niet alleen maar een pretje, getuige betaalde hoekjes in de krant waarin gewezen werd op zee-, lucht- en wagenziekte. Amosyt bovenaan – Het afdoende middel – is een van de tabletten tegen die brrr dreigend-zwart afgebeelde middelen van vervoer, de boot, het vliegtuig en de autobus.

Net als bij bijvoorbeeld de melkreclame moet Supra-vitagist een oppepper van jewelste geweest zijn. Ook een middel tegen reisziekte, betrouwbaar en súper! Dat is vast een nieuw woord (een nieuw voorvoegsel dat we nog moeten leren aaneen te schrijven met het woord waar het bij hoort) in deze jaren, allicht ontleend aan het Engels, allicht het Amerikaanse Engels.

In de naam Suprimal klinkt dat super door (en dus ook superlatief) – in de vorm van een klein hoorspel-op-papier wordt het middel tegen wagenziekte uit het blauwe doosje aangeprezen. Let op de juiste dosering, dan blijft de stemming uitstekend!

Geplaatst in Uncategorized | 1 reactie

Voor 65 jaar: zomer 1955 in advertenties (30). Alle voordelen van een piep-autootje, de Bambino

Ford en Chevrolet kostten in 1955 een bedrag dat zeker iets boven de 10-duizend gulden lag. De kleine Fiat 600 kon de nieuwe eigenaar meenemen voor iets rond de 5-duizend florijnen. Daar hebben we al het eerste voordeel van de Bambino: te koop voor een nieuwprijs van minder dan 3000 piek! Maar of en zo ja hoe goed deze moderne automobiel reed, dat blijkt niet uit de advertentie. Heeft het beestje vier of drie wielen? De mogelijke passagiersbezetting van twee volwassen personen met kind duidt op een smalle achterzijde.

In de kleine sector (ook qua aanschafprijs én onderhoud en verbruik!) bevindt zich ook deze Lloyd:

En wegens succes geprolongeerd die Fiat 600, maar nu in een anders uitgevoerde advertentie met oog voor de technische perfectie van dit beestje met een stille kopklepmotor:

De kleine motor waar Fiat zich eerder op beroemde blijkt buitengewoon gemakkelijk bereikbaar – waarom eigenlijk in deze tijd van het moderne economische vervoer?

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Hans-Jochen Vogel en terechte onnauwkeurigheid

SZ 26.07.2020

Deze zomer overleed Hans-Jochen Vogel in München (26 juli, 94 jaar oud). Een relatief kleine hoeveelheid Nederlanders zal dat nieuws hebben meegekregen ondanks Vogels imposante en langdurige carrière in de SPD. Hij startte als jong en zeer succesvol burgemeester in München en stopte na zijn tweede termijn als gevolg van conflicten met linkse tegenstanders in de partij. In Bonn werd hij daarna minister, later oppositieleider en voorzitter van de SPD na een korte tussenperiode als regerend burgemeester van Berlijn. Vogel stond steeds klaar voor zijn partij op het moment dat het gesternte ongunstig was en anderen niet beschikbaar. Zo verloor hij in verkiezingen als kandidaat-kanselier van Helmut Kohl, de politicus die in een niet-gering aantal opzichten het tegenbeeld vormde van Vogel die ik bewonderde. Beiden katholiek maar Vogel leek eerder calvinistisch van aard.
Wie kent in Nederland dr. Hans-Jochen Vogel? Een jaar of 25 geleden stonden we als gezin op de Marienplatz, net als zoveel duizend andere toeristen wachtend op het klokkenspel op de toren van het raadhuis van München – ineens zag ik achter ons Hans-Jochen Vogel langs lopen vanaf de kant van boekhandel Hugendubel, hij droeg een aktentasje. Het duurde even voor ik de moed had, hem aan te spreken – hij was inmiddels de hoek om, de Rosenbergstraße ingegaan. Toen ikzelf om de bocht kwam, was hij uit het beeld verdwenen, wellicht inmiddels binnen in een advocatenkantoor of zoiets.

Voor het Münchner Rathaus – inclusief Nederlandse aanwezigheid
Hans Jochen Vogel, Die Amtskette p. 294

Toen ik 26 juli van zijn dood vernam, kocht ik alsnog z’n herinneringen als burgemeester van München opgetekend in Die Amtskette. Meine 12 Münchner Jahre. (München, 1972) Precies en feitelijk genoteerd, helder van taal en afgewogen maar kritisch, ook over zichzelf. Precies was Vogel, zowel als jurist als in ethisch opzicht. Misschien waren het zijn precisie en feitenkennis die hem voor het gevoel van anderen tot betweter en schoolmeester konden maken. Vogel haalde als burgemeester de Olympische Spelen van 1972 naar München, waardoor de door hem ingezette modernisering van de stad bevorderd werd. Net vóor die Spelen was hij als burgemeester vertrokken (op 30 juni 1972) omdat zijn tweede termijn erop zat. Na de aanslag op de Israëlische ploeg begeleidde hij – niet meer bij München in dienst – de omgebrachte personen en de andere teamleden in het vliegtuig begin september 1972 op de weg terug naar hun land van herkomst. Premier Golda Meir was zo aangeslagen dat ze op de herdenking daar niet kon spreken, Vogel getuigde er later van.

Precisie was een van Vogels opvallendste eigenschappen, het werd ook enkele malen genoemd op de Trauerfeier die begin augustus voor hem gehouden werd in de Münchener Gasteig. Zelfs Vogels weduwe Liselotte repte ervan in verband met een laatste brief die hij nauwelijks nog kon dicteren aan zijn zoon op het moment dat hij inzag dat zijn krachten zo gesloopt waren dat het einde nabij moest zijn.

Die nauwkeurigheid en attentie bleken toevallig niet in het laatste katern van Die Amtskette bij het binden van het boek betracht te zijn: alle pagina’s en de slotbladzijden zijn aanwezig maar het afsluitende register is met enkele slotbladzijden door elkaar en niet alfabetisch opgenomen. Vogel kon dat uiteraard niet helpen, zelfs al moet hij dit exemplaar in handen gehad hebben toen hij met balpen zijn handtekening zette op het titelblad tegenover zijn portret (waaronder Vogels naam in handschrift gedrukt staat) en gezien heeft hij dat uiteraard evenmin.

Naam links gedrukt, rechts handtekening met balpen

Toen Liselotte Vogel op de herdenkingsbijeenkomst als laatste spreker (m/v) het woord voerde, las zij die afscheidsverklaring van haar man voor als afsluiting van haar tekst. Dat was een dramatisch slot bij alle juridische zakelijkheid waarin Vogel zelf bedankt voor de ere-ambten die hij nog bekleedt: “Zu meinem Bedauern bin ich gezwungen, meiner Partei und der Öffentlichkeit mitzuteilen, dass es meine gesundheitlichen Verhältnisse nicht mehr erlauben, meine politischen Ehrenämter und Tätigkeiten fortzuführen. Sorgen Sie dafür, dass Deutschland bleibt, wofür wir gekämpft haben.” Alle kranten (voorzover ik die gezien heb) memoreren deze verklaring én dit slot, maar ze laten alle de dagtekening weg die het echte einde van Vogels akte vormt.
Dat is terechte onnauwkeurigheid: de bejaarde weduwe (gepromoveerd Germaniste) had moeite met het voorlezen en dateerde het op München 20 juli 2010 – evident is dat Vogel de verklaring op 20 juli 2020 gedicteerd heeft, tot in 2019 heeft hij nog interviews gegeven.

Livestream afscheid Vogel: slot speech Liselotte Vogel, automatisch ondertiteld
Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Voor 65 jaar: zomer 1955 in advertenties (29). Varen langs de Zuiderzeewerken

De afstanden waren in 1955 nog wat minder snel te overbruggen dan 65 jaar later. Het gevolg: in een krant als Het Parool staan vooral tips voor uitjes van de thuisblijvers in een vrij beperkte straal rond Amsterdam. Dit is een voorbeeld van vakantie in eigen land:

“Vaar in Uw vacantie naar de Veluwe!” Nu ja, varen in de richting van Harderwijk dan waarschijnlijk, maar wel mooi langs de Zuiderzeewerken die in die tijd nog volop in ontwikkeling zijn – althans twee brokken Flevoland. De Hardewijker salonbootdienst vertrekt vanaf de De Ruyterkade in Amsterdam. Prijzen en vertrektijden staan in de advertentie vermeld.

Hoezo Veluwe? In Harderwijk (als ik de advertentie goed begrijp) kan op sommige dagen in aansluiting op de vroege boot “een prachtige rit met luxe touringcar” geboekt worden om over de Veluwe te toeren. Vraagt gratis dienstregeling!

Vaar was nog amicaal een gebiedende (vooruit, aansporende wijs in het enkelvoud), een gratis dienstregeling voor de luxe touringcar aanvragen verlangt een plechtiger oproep in het meervoud: vraagt! De prijzen liggen ook hoger. Op vrijdag rijdt de bus weliswaar niet (evenmin als op zaterdag) maar dan gelden er wel halve prijzen. Ook voor de kinderen? Ook voor de rijwielen?

Heel bescheiden werft Madurodam, “de wondere wereldstad in miniatuur” – ook zo’n advertentie die wel in Amsterdam in de krant stond, maar vast niet in vergelijkbare kranten die verschenen in Maastricht of Assen:

Prinses Beatrix was in de zomer van 1955 nog niet zo lang burgemeester van de wondere wereldstad. Zij bleeft dat overigens tot 1980 toen ze tot koningin gekroond werd. De huidige website van Madurodam vraagt daar nog steeds aandacht voor:

Prinses Beatrix, vroeg in haar eerste termijn van wat vast de langste burgemeestersperiode van NL zou worden
Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen