Fratsen

In Rutte-I (de samenwerking tussen de coalitiepartijen VVD en CDA met de PVV die gedoogde maar geen bewindslieden leverde) waren het andere accenten die de premier naar voren bracht tijdens zijn wekelijkse persconferentie en aansluitende televisie-gesprek dan in Rutte-II. De regeringsverantwoordelijkheid met de PvdA zorgde ervoor dat het aspect-werk vaker door de premier genoemd werd, zoals de minister-president de notie-veiligheid in het eerdere stadium benadrukte. Tussen beide kabinetten bestond overeenstemming in de aandacht voor de overheidsfinanciën en het op gang brengen van de economie. Niet zelden ging het in dat verband om het op orde brengen van het huishoudboekje van de overheid, waarmee een miljardenbedrijf teruggebracht werd tot veel menselijker proporties.

Het was de achtereenvolgende kabinetten desondanks ernst om de zaak financieel “weer in het gareel” (zie Gareel) te krijgen en wel omdat “die overheid terug in z’n hok” moest. Het eerste kon zowel in Rutte-I als in Rutte-II gezegd worden, het laatste is typerender voor Rutte-I: de verkleining van de Rijksoverheid was toen een centraal punt van aandacht. Maar vooral het out of control zijn van de vaderlandse begroting, het uit het lood staan daarvan waren wijzen van zeggen van de minister-president waarmee hij de ernst onderstreepte.

Wát een contrast met de veel ernstiger situatie in Griekenland, waarvan de MP vertelde hoe ze “ons vóor jokten (…) en we zitten nu met die gebakken peren” (Gesprek 27 mei 2011). Op 30 september kondigde hij aan dat ze “zich niet meer van dit soort fratsen kunnen permitteren” – hij sprak van de tekorten van de Grieken in termen van jokken en fratsen. Dat is inderdaad een verrassende tegenstelling met de terminologie met uit het lood en out of control voor de cijfers van Nederland. Omdat de Nederlandse miljoennenota al fortissimo behandeld was, resteerde er voor de onvergelijkbaar veel ernstiger Griekse cijfers alleen nog als alternatief een pianissimo op de hurken in de vorm van begrippen uit de kleutertaal. Betekenis-deflatie.

P.S.  Fratsen is weinig gebruikelijk in de plenaire vergaderingen van de Kamer. Voorzitter Ten Hoopen (VVD) gebruikte het woord in de volgende toelichting op 23 februari 2005: “Ik bied nogmaals mijn excuses aan voor de wat vreemde onderbreking die wij zo-even gehad hebben, omdat de heer Duivesteijn het nodig vond om tijdens het debat met een lange zwarte jas aan en een rugzak op door de zaal te lopen; dat soort fratsen accepteer ik echt niet. Ik maak hiervan nu melding ten behoeve van de Handelingen, omdat anders later niemand de reden van de onderbreking zou begrijpen.”

About Siemon

Siemon Reker (1950, Uithuizen) was hoogleraar Groninger taal en cultuur aan de Rijksuniversiteit Groningen tot aan zijn emeritaat in 2016. Eerder was hij onder meer streektaalfunctionaris van de Provincie Groningen.
Publicaties bijvoorbeeld via http://bit.ly/2hyBtUy of (verder teruggaand) http://bit.ly/2htQceB

This entry was posted in Taal van Rutte and tagged , , , , , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *