Ietslangeretermijnperspectief

Het valt niet zo op omdat woorden in het Engels veel minder dan bij ons aaneengeschreven worden en dus korter ogen, maar in dat opzicht is er aan de overzijde van de Noordzee of in de USA toch verrassend veel mogelijk. In een tekst over ongelukken op de weg (road accidents, eigenlijk een samenstelling “weg-ongelukken”) kan het in de Britse politiek gaan over the special disaster rescue plans. De laatste drie woorden zijn alle zelfstandig naamwoorden en die vormen in feite één lange compositie die wij aaneen zouden schrijven, disaster-rescue-plans. En als bijvoorbeeld Connecticut plannen op papier zet om aan te geven hoe rampen met vuur in hun hele staat bestreden worden, dan kan dat The Connecticut Statewide Fire Rescue Disaster Response Plan heten. Prachtig. Maar Nederlands, nee in geen geval.*)

screen-shot-2016-10-04-at-12-16-37

Connecticut Statewide Fire Rescue Disaster Response Plan

Hoor met dergelijke woorden in gedachten naar een uiteenzetting van de PM over de Griekse schuldencrisis, over de positie van de Veiligheidsraad inzake de MH17 of over het pensioen van politici. Het terugbrengen van de hoeveelheid schuld in Griekenland is gediend met een grote (zoals de premier het zegt) private-sectorbetrokkenheid; voor het zoeken naar de daders van het neerhalen van het bewuste toestel is onder andere een VN-Veiligheidsraadsresolutie nodig; en toen er een korting door een aantal pensioenfondsen aangekondigd werd, had Rutte het over een soort politieke-ambtsdragerspensioenfonds dat aan het ABP gekoppeld is.

Misschien kunnen die cursieve woorden doorgaan voor gewone Nederlandse woorden, maar daar is wel een zekere goede wil voor nodig. Met special disaster rescue plans in gedachten wordt iets als het eerder genoemde private-sectorbetrokkenheid ineens een anglicisme, net als die andere twee voorbeelden. Minister-president Rutte spreekt op bepaalde momenten eerder vertaald Engels dan Nederlands voor wie er oor voor heeft.

Woorden als zorginstellingenbeginselenwet en het veiligederdelandencriterium sprak de premier moeiteloos uit bij de Algemene en Politieke Beschouwingen van achtereenvolgens 2011 en 2015. Wie eenmaal opvalt dat Rutte lange samenstellingen kan gebruiken en ze noteert, kan een lange-woordenlijst maken op basis van bijvoorbeeld zijn persconferenties of andere publieke optredens: crisisbeheersingsoperaties, durfkapitaalbeleggingen, gekwalificeerdemeerderheidsbestemmingen, ietslangeretermijnperspectief, implementatiesnelheidverlies, koopkrachtverbeteringsmaatregelen, levenlanglerenkrediet, tienermoederopvanghuis, voorzieningszekerheidsstrategie, vroegefasefinancieringsregeling zijn Engelsige woorden uit de mond van dezelfde premier die óok de informelere Nederlandse woorden hufters, idioten, poten en strontjaloers in de aanbieding heeft.

*) Aanvulling 10.08.2017: Neem de onNederlandse plaatsing van June 2016 en Trump Tower als laten we zeggen bijvoeglijke bepalingen van tijd en plaats binnen de zelfstandig naamwoordgroep the meeting (CNN, website 10.08.2017):

June 2016 Trump Tower meeting

About Siemon

Siemon Reker (1950, Uithuizen) was hoogleraar Groninger taal en cultuur aan de Rijksuniversiteit Groningen tot aan zijn emeritaat in 2016. Eerder was hij onder meer streektaalfunctionaris van de Provincie Groningen.
Publicaties bijvoorbeeld via http://bit.ly/2hyBtUy of (verder teruggaand) http://bit.ly/2htQceB

This entry was posted in Taal van Rutte and tagged , , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *