Zij die

Anglicismen hebben we in soorten. Eerder kwamen we uitspraak-anglicismen tegen (zie Verhouden, zich –), er zijn ook vertaal-anglicismen zoals aan het eind van de dag. Het is geen fraaie term, maar er zijn ook grammatica-anglicismen.

ONZE TAAL Anglicisme-voorbeeld

Op sommige persconferenties met de minister-president volgt nog een andere die betrekking heeft op een bijzonder besluit van het kabinet dat zal worden toegelicht door een of meer vakministers. De premier verzoekt dan wel om vragen op dat punt niet al te veel aan hem te stellen, maar daar trekken de aanwezige journalisten zich niet altijd veel van aan: grote haast is een natuurlijke eigenschap van nieuws. Minister Blok van Wonen en Rijksdienst – zo zegt de minister-president op 19 juni 2015 – is straks beschikbaar “voor zij die informatie wensen” over bepaalde besluiten die zijn portefeuille betreffen.

Zes weken eerder ging het in de persconferentie over asielzoekers en hun plichten in de opvangprocedure. Rutte verklaarde toen (01.05.2015) dat deze procedure “eindig is voor zij die niet meewerken”.

Dit zijn geen toevallige versprekingen van de minister-president in 2015. Op de persconferentie van 20 januari 2012 ging het over het voornemen van het kabinet om minimum-straffen in de wet op te nemen bij het herhaaldelijk begaan van zware misdrijven. Rutte zei toen, zichzelf onderbrekend over de achtergrond van dat voornemen: “Omdat wij het noodzakelijk vinden als samenleving te zeggen tegen zij – en we leven in een zeer vrij land (…).”

Het leren van de Nederlandse taal is éen, misschien wel de eerste van de taken van mensen die hier een verblijfsvergunning vragen en van elders afkomstig zijn. Wie hier geboren is, krijgt automatisch onderwijs in het Nederlands en later in andere talen, allereerst het Engels. De minister-president is een voorbeeld van iemand aan wie de Engelse lessen bepaald besteed geweest zijn, zozeer dat het hoorbaar in zijn Nederlands door klinkt en ook wel ‘es minder rechtstreeks en dus pas bij nadere beschouwing. Althans, voor – of tegen zij die is ongetwijfeld iets wat in een schriftelijke Nederlandse tekst in het onderwijs als fout aangemerkt zal worden – nóg, zolang een meerderheid spreekt van voor hen die. 1) Dat naamvalsverschil tussen voor hen die en zij die (als onderwerp) is een van de punten waarop er onderscheid zichtbaar is met het Engels. Die taal kan in deze constructies for those who én those who benutten, beide malen those ‘zij’ zónder onderscheid tussen subject en object. Deze Nederlandse minister-president gebruikt dus grammaticale anglicismen: Rutte spreekt op bepaalde momenten eerder vertaald Engels dan Nederlands voor wie er oor voor heeft.

1) Voor hen ontwikkelt zich momenteel tot voor hun.

About Siemon

Siemon Reker (1950, Uithuizen) was hoogleraar Groninger taal en cultuur aan de Rijksuniversiteit Groningen tot aan zijn emeritaat in 2016. Eerder was hij onder meer streektaalfunctionaris van de Provincie Groningen.
Publicaties bijvoorbeeld via http://bit.ly/2hyBtUy of (verder teruggaand) http://bit.ly/2htQceB

This entry was posted in Taal van Rutte and tagged , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *