Het mooie middel van de letterlijke “mediatekst”: van snelheid en prutsen

Mediatekst – het is een term die niet erg gangbaar is (want ontbreekt in Van Dale), maar die precies weergeeft wat het ministerie van Algemene Zaken ermee bedoelt: een persconferentie letterlijk uitgeschreven, in de praktijk de wekelijkse ontmoeting van de minister-president met de parlementaire pers in Nieuwspoort. Het is een ideaal middel. Chris Cillizza van CNN bijvoorbeeld gebruikt het in zijn geregelde analyses van publieke optredens van de Amerikaanse president.

Twee dingen waren me niet eerder opgevallen dan afgelopen vrijdag: het tempo waarmee de mediatekst op internet gepubliceerd wordt en de mate van onverzorgdheid ervan.
Waren de teksten in mijn herinnering eerder een poosje onderweg, de gebruiker kreeg een versie via overheid.nl die acceptabel was. Dat wil zeggen, wat de Dienst Verslag en Redactie in het Parlement produceert is dan wel zelden een letterlijke tekst maar naar mijn indruk van minder fouten voorzien dan wat AZ leverde.
• Maar nu dus tempo: misschien was het al wel de dag zelve waarop vice-premier De Jonge de persconferentie gaf, dat we het konden nalezen.
• Maar nu dus slechte kwaliteit. Het is gepruts, er is in sommige gevallen zelfs gewoon een slag geslagen naar wat er namens het kabinet gezegd is. En hoezo op een stuk of tien plaatsen “onverstaanbaar, red.“? De articulatie van de eerste vice-premier is toch niet zo slecht.

Controle is simpel mogelijk door bijvoorbeeld via Youtube de persconferentie te beluisteren en daar de mediatekst naast te leggen. Ik beperk me als proeve tot het antwoord op de allereerste vraag – het gebruikelijke inleidend statement is goed weergegeven – en noteer dat antwoord in twee varianten. Eerst de betreffende mediatekst van de Rijksoverheid en daarna wat ik hoor. Opvallende afwijkingen heb ik van hoofdletters voorzien. De vraag van NOS-verslaggever Stemerding luidde, wat het kabinet gaat doen om de Urgenda-uitspraak te volgen.

Persconferentie 28 juni 2019 (still Youtube)

DE JONGE
Dat is een heel pakket aan maatregelen en die gaan vandaag naar de Kamer. Een heel pakket van maatregelen waarmee we ook de Urgenda-uitspraak volgen. En die maatregelen die moeten natuurlijk in samenhang worden gezien met de maatregelen die we ook nemen voor het klimaatakkoord omdat we daar kunnen versterken voor de Urgenda-uitspraak die helpen ook om het klimaatdoel te halen. Maatregelen in de energie, de Hemwegcentrale, geldt voor het een dan geldt het voor het ander. En zo hangen die maatregelen met elkaar samen en zo nemen we ook inderdaad die maatregelen die we samen (onverstaanbaar, red.).

DE JONGE
Dat is een heel pakket aan maatregelen. DE BRIEF GAAT vandaag naar de Kamer. Een heel pakket van maatregelen waarmee we ook de Urgenda-uitspraak volgen. En die maatregelen die moeten natuurlijk in samenhang worden gezien met de maatregelen die we ook nemen voor het klimaatakkoord omdat DIE MAATREGELEN ELKAAR kunnen versterken. MAATREGELEN IN DE LANDBOUW die helpen voor de Urgenda-uitspraak die helpen ook om het klimaatdoel te halen. Maatregelen in de energie, BIJVOORBEELD de Hemwegcentrale, die helpt voor het een en die helpt ook voor het ander. En zo hangen die maatregelen met elkaar samen en zo nemen we ook inderdaad die maatregelen IN GEZAMENLIJKHEID, HET IS EEN TOTAALPAKKET.

Een letterlijke weergave moet aan andere normen voldoen.

About Siemon

Siemon Reker (1950, Uithuizen) was hoogleraar Groninger taal en cultuur aan de Rijksuniversiteit Groningen tot aan zijn emeritaat in 2016. Eerder was hij onder meer streektaalfunctionaris van de Provincie Groningen en actief in de journalistiek (Nieuwsblad van het Noorden, Radio Noord). Publicaties staan onder het kopje C.V.
This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.