DE BAL TERUGLEGGEN… sportjournalistieke taal (v)

Team A bij voetbal probeert de bal = het leren monster = het bruine monster in oudere sportjournalistiek in het doel (= tegen de touwen) van team B te krijgen, dat is de essentie van het spel; B probeert hetzelfde bij A en beide elftallen doen hun best, goals van de ander te voorkomen. A beweegt zich dus in de richting van doel-B, B in de richting van doel-A.
Dat bewegen gebeurt in principe vooral met het aanraken van de bal via de voet: het heet voet-bal.
Als de bal buiten een inworp met een hand wordt aangeraakt, is er sprake van hands en dat is een overtreding. Voetbal is géen handbal of basketbal.

Bijzonder is dan dat er sprake kan zijn van terugleggen: leggen iets typisch een beweging waar handen het werk doen.(Dat geldt ook voor afleggen ‘overspelen’ van de bal.) Terugleggen is bij voetbal het verplaatsen van de bal naar een medespeler die iets minder minder dicht bij het vijandelijke doel staat (in principe met de voet en vooral vanaf de omgeving van de achterlijn).
Er is frequent sprake van terugleggen in de media en het begrip blijkt wat rekbaar:

  • Ik word meer ingespeeld, kan de bal terugleggen, vasthouden en doorspelen.
  • Een bal terugleggen is prima, maar dan moet er wel iemand staan.
  • De ploeg uit Badhoevedorp was zeker niet de mindere, maar twee keer een bal terugleggen op de keeper moet je met Mathijs van Hooff en Rik Stals in de buurt niet doen.
  • Corner, afvallende bal, terugleggen en binnen knallen. Dat is de samenvatting van het doelpunt van FC Eindhoven en de 1-1 op de valreep.
  • En Elroy moet in de tweede helft de bal terugleggen op Guus. Dan is het een treffer.
  • Ik kan ook zonder risico voetballen en elke bal terugleggen. Dan wordt het allemaal erg saai.
  • En we hadden één tactiek: elke bal terugleggen op Frans Adelaar. Hij pompte ‘m richting de zestien en we liepen er met zijn allen als de brandweer achteraan.

Aan dat citaat over een stukje voetbalhistorie knoopt de volgende aflevering vast (en later nog een stukje).

SPORTJOURNALISTIEK (Van Dale)


In deze serie waren eerdere onderwerpen: Vrouwen en kinderen eerst. Een listige afdaling. Stoeltje. Loopactie.

About Siemon

Siemon Reker (1950, Uithuizen) was hoogleraar Groninger taal en cultuur aan de Rijksuniversiteit Groningen tot aan zijn emeritaat in 2016. Eerder was hij onder meer streektaalfunctionaris van de Provincie Groningen en actief in de journalistiek (Nieuwsblad van het Noorden, Radio Noord). Publicaties staan onder het kopje C.V.
This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.