PIELEN… sportjournalistieke taal (ix)

“Ik hou van hockey, ik vind niks mooier dan pielen met een balletje.” Dat zegt Billy Bakker en hij is de enige tophockeyer (m/v) niet die bekend staat als iemand die aan pielen doet. Sterker, er bestaan in die sport zoiets als het summum in de persoon van een pielkoning en een pielkoningin:

  • Ironisch genoeg slaagde ‘pielkoning‘ Van den Honert, de technisch meest begaafde hockeyer die Nederland ooit voortbracht, er ook in zijn ploeg bij te brengen dat er ook momenten zijn waarop je níet moet pielen. Dat je soms zakelijk moet spelen om een overwinning binnen te slepen.
  • Geef Miek van Geenhuizen een stick en een bal en ze doet er onnavolgbare dingen mee. Ze kan toveren op een vierkante meter kunstgras. Pielen, noemt ze het zelf. Van jongs af aan geleerd, op straat in Eindhoven op oneffen straatstenen. En anders in de woon- of slaapkamer thuis. Altijd en overal liep ze te pielen. Haar bijnamen zijn er naar: de pieldoos of de pielkoningin.

Ook bij andere sporten komt het soms in sportverslagen voor:

  • (voetbal) Een beetje pielen als ze de bal hadden, maar zodra ze ‘m kwijt waren lag de weg naar het eigen doel volledig open. Aan de hand van Peter Bosz veranderde dat.
  • (roeien) Hij kan onbekommerd scullen, zijn favoriete roeistijl. ,,Het is net wat fijner dan boordroeien. En ik heb er feeling voor. Sommigen noemen scullen pielen, maar ik vind dat gepriegel juist lekker. Laat anderen maar beuken aan één riem. (scullen = twee riemen)
  • (darts) Het was pielen met pijlen voor Benito van de Pas het afgelopen jaar.

In het laatste geval noteerde de koppenmaker “Kwakkelpijlen in de prullenbak”.
Maar bij dat citaat lijkt pielen eerder de betekenis ‘(technisch) prutsen’ te bezitten, die het werkwoord ook kent:

  • Na lang pielen kon ik de finale gelukkig volgen op mijn mobieltje.
  • Vanaf mijn twaalfde zat ik al met computerprogramma’s te pielen

Pielen ‘met iets kleins, iets pietepeuterigs bezig zijn’ doet denken aan het volgende woord: morgen op deze plek.

N.B. In de bijdrage over Huilie-huilie staat veterinnen als hockeywoord genoemd.

SPORTJOURNALISTIEK (Van Dale)

In deze serie waren eerdere onderwerpen: Vrouwen en kinderen eerst. Een listige afdaling. Stoeltje. Loopactie. De bal terugleggen. Als de brandweer. Het bos in. Renderen.

About Siemon

Siemon Reker (1950, Uithuizen) was hoogleraar Groninger taal en cultuur aan de Rijksuniversiteit Groningen tot aan zijn emeritaat in 2016. Eerder was hij onder meer streektaalfunctionaris van de Provincie Groningen en actief in de journalistiek (Nieuwsblad van het Noorden, Radio Noord). Publicaties staan onder het kopje C.V.
This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.