Voor 65 jaar: zomer 1955 in advertenties (15). De toffees van Verkade

In de tijd van deze toffee-reclame van Verkade had ik nog een buitengewoon gecompliceerde verhouding met deze lekkernij, althans vanuit de taal bezien. Om mij te ontlasten voeg ik snel toe, dat ik de kleuterschool nog niet met goed gevolg had afgesloten.

Een mevrouw tegen wie ik tante zei, laten we haar tante G. noemen, had het over “tóffie” met het accent op de eerste lettergreep net als bij een verkleinwoord als bakkie e.a. Het duurde nog een aantal jaren, voor ik begreep dat dat de Engelse uitspraak van “toffée” was – dat woord had en heeft de klemtoon voor mij op de tweede lettergreep. Er zijn meerdere smaken, denk bij toffees niet alleen aan caramel. (Verkade zegt het zelf: vanille, pepermunt, advocaat, drop, nougat, mocca, zwartwit en fruit.)

Slager W. woonde vlak bij ons in de buurt en daar moest ik soms al in de kleuterschoolleeftijd boodschappen halen voor mijn moeder: we woonden in een dorp. Ik moest ook weleens naar slager Van der L. en de andere slager W., bij wie je een stukje boterham- of leverworst kreeg bij het afscheid. Die eerste slager W. groette als je klaar was met het woord dat je aansluitend in concreto kreeg: “Toffee!” Het duurde nog een poos, voor ik begreep dat het iets anders wat hij zei: “Tabee!” Talig bezien is de wereld van vroeger één groot paradijs.

Oma heeft haar kleindochter met toffees verwend – schrijft deze nu een brief (tong uit de mond) om haar daarvoor te bedanken? Ze heeft kennelijk een cornet vol gekregen. Die hoorn des overvloeds is het rode doosje dat ze zo leuk vindt.

Broertjelief gaat zélf tot actie over om de lekkernij te veroveren en vraagt aan moeder om ze voor hem mee te nemen: hij kent zelfs de merknaam! Er waren ook chocoladetoffees en die kunnen we nu moeilijk over het hoofd zien want ze staan nu vooraan, tikkeltje duurder.

Van Dale geeft twee verschillende accenten bij toffee maar de Engelse uitspraak staat er niet bij. Juist aan dat Engels en/of de nadruk op de eerste lettergreep hebben we allicht het meervoud toffees te danken, anders was het vast die andere smaak geworden (toffeeën). We zeggen toch ook trofeeën en niet *trofees?

Over Siemon

Siemon Reker (1950, Uithuizen) was hoogleraar Groninger taal en cultuur aan de Rijksuniversiteit Groningen tot aan zijn emeritaat in 2016. Eerder was hij onder meer streektaalfunctionaris van de Provincie Groningen en actief in de journalistiek (Nieuwsblad van het Noorden, Radio Noord). Publicaties staan onder het kopje C.V.
Dit bericht is geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.