Wijzen van adresseren in Downton Abbey: een kerstkransje (3) Mrs. Hughes en Mr. Carson

De voornaam van Mrs. Hughes blijkt Elsie, maar dat wordt de Downton-kijker pas gewaar via een oude liefde die met haar de kermis bezoekt. Ook in haar geval is Mrs. geen aanduiding van de huwelijkse staat – hetzij van nu, hetzij van voorheen – maar van de positie in de hofhouding: Mrs. Hughes is en blijft het grootste deel van de serie ongetrouwd. Ze is officieel housekeeper en daarmee de tweede in rang, onder of liever gezegd gedeeld eerste samen met de butler, Mr. Carson. Hij leidt vooral het mannelijke personeel, zij de vrouwelijke helft.

Betitelingen zijn ook upstairs een punt! Robert Grantham, opperchef, vraagt aan zijn vrouw Cora of ze Mrs. Hughes straks Mrs. Carson zullen moeten noemen wanneer dezen getrouwd zullen zijn. Het is waarlijk een punt van aandacht! Downstairs is dat niet minder een kwestie voor Molesley.

Molesley in de personeelsruimte

Dat ook Mr. Carson, de butler nog wel, een voornaam heeft, wordt geopenbaard bij de onthulling van een pijnlijke episode uit zijn leven: de stijve, conservatieve chef van de staf blijkt vroeger artiest geweest te zijn, werkzaam in de variété-wereld in het gezelschap van een andere Charlie. Pas bij zijn huwelijk met Elsie Hughes komt zijn voornaam weer naar boven.
Voor alle personeelsleden is Carson Mr. Carson, voor de Granthams blijft iedere aanduiding vóor zijn familienaam achterwege, Mr. Carson is voor hen Carson zonder meer. Mr. Carson is werkelijk de nummer één onder het personeel. Als er door hen gegeten of gezeten wordt in de “servants room” springt iedereen bij zijn binnenkomst omhoog. Dat gebeurt uiteraard ook als er een familielid verschijnt, maar dat is een uitzonderlijker gebeurtenis op dit stukje van het toneel. Als Mr. Carson klaar is met het eten, dan moet iedereen vork of lepel maar neerleggen.

Een van de rollen van Carson is het bewaken van de traditie. Daarbij hoort kennelijk ook de correcte naamgeving. Nieuwe, lagere bedienden als James en Andrew hebben beneden andere roepnamen, maar Carson persisteert net als de familie Crawley bij de officiële aanduidingen. Ook wanneer een lid in de familie Pelham overlijdt en zulks consequenties heeft voor de titulatuur van de aanstaande van Edith Crawley (de tweede dochter van Robert en Cora), attendeert Carson de andere personeelsleden daarop o-gen-blik-ke-lijk en nog voordat de adellijke heer zelf met deze wijze van aanspreken wil laten beginnen.

The crew, uiterst links Mr. Carson en Mrs. Hughes (van dvd)

Over Siemon

Siemon Reker (1950, Uithuizen) was hoogleraar Groninger taal en cultuur aan de Rijksuniversiteit Groningen tot aan zijn emeritaat in 2016. Eerder was hij onder meer streektaalfunctionaris van de Provincie Groningen en actief in de journalistiek (Nieuwsblad van het Noorden, Radio Noord). Publicaties staan onder het kopje C.V.
Dit bericht is geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.