Woorden in de Kamer (2020-2023) (5)

De buikruim aanhalen en bekofstoofd: doorklinken en voorklinken

We gaan verder met een reeksje bijdragen, gebaseerd op het samenvoegen van de Handelingen van de Tweede Kamer uit de jaren 2020-2023. Dat zijn dus de jaren vóór de laatste verkiezingen van november 2023. Ik heb die plenaire verslagen (weliswaar in ongecorrigeerde vorm maar daar wordt in de praktijk achteraf nog zelden iets aan gewijzigd) omgezet naar alfabetisch geordende woordenlijsten en haalde daar om te beginnen evidente foutjes uit die deze notulen ondanks controle gehaald hebben. Hiermee is binnen dit blog het rugwaartse sprongetje gemaakt over die jubileum-aflevering nummer 1000 heen en kunnen we verder, het bal is heropend.

Bij Schouwen-Duivenland (daarover was sprake in een eerdere aflevering) kan Duivenland geschreven zijn onder invloed van Schouwen. De –en zou dus kunnen zijn ontstaan via een methode van doorklinken-binnen-hetzelfde-woord in het hoofd van de tikkende stenograaf. Van dat DOORKLINKEN (van een klank en daarom bijvoorbeeld aan te geven als –>v.l.n.r.–>) zijn wel wat meer voorbeelden vindbaar:

buikruim (de buikruim aanhalen)
groeifronds
jaartaal
kakafonie
produderen
prullenbank
(prullenbak)
raadpregen
Raemaekers
(i.pv. Raemakers)
Remdesevir (i.p.v. Remdesivir)
samangevat
uitzondetring
vervuilvers
werkzaakheden

Jaartaal in plaats van jaartal is een veel op internet vindbaar woord – op woordniveau is dat dóórklinken van links naar rechts kennelijk een factor van belang.
Maar het omgekeerde gebeurt ook, namelijk dat iemand die tikt soms als het ware vooruit grijpt op wat nog moet komen. Meer voorbeelden van VOORKLINKEN (en dus weergegeven als <–v.r.n.l.<–) Voor het gemak van de lezer staat onderstreept wat er te vroeg kwam en daar niet of in andere vorm had behoren te staan:

bekofstoofd
brandbreedte
emiritus
klimbaatbeleid
meengenomen
(3x)
opstelsom
Rijkswijk
schulphulpverlening
slopopmerking
stokstofcrisis
takkenpakket
tekortkoningen
terrawattuur
(de dubbele medeklinker)
Timmersmans
tubercolose
uitzindering
verontachtzamen
(zie eerder in dit blog)

En is voetvalvereniging nu een geval van voorklinken (als was het regressieve assimilatie) of van progressief doorklinken in het hoofd van de stenograaf? We gaan door.

Over Siemon

Siemon Reker (1950, Uithuizen) was hoogleraar Groninger taal en cultuur aan de Rijksuniversiteit Groningen tot aan zijn emeritaat in 2016. Eerder was hij onder meer streektaalfunctionaris van de Provincie Groningen en actief in de journalistiek (Nieuwsblad van het Noorden, Radio Noord). Publicaties staan onder het kopje C.V.
Dit bericht is geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.