Woorden in de Kamer (2020-2023) (12)

Klimaatgekte, stikstofgeneuzel en coronadictatuur

In enkele bijdragen kwamen al samenstellingen aan de orde die begonnen met klimaat: klimaatgekte, klimaatpaus, klimaatpredikers. Het tweede deel van deze composities maakt de negatieve connotatie duidelijk die er rond klimaat heerst in de kring van degenen die deze begrippen bezigen en dat is grotendeels beperkt tot het duidelijk rechterdeel van de Tweede Kamer. Vergelijkbaar is de gebruikssituatie met het aan klimaat inhoudelijk verwante woord duurzaamheid: duurzaamheidsdrammers, duurzaamheidsgekte, duurzaamheidsgeneuzel, duurzaamheidswaanzin.

Als sterke verwerping uitdrukkend rechterlid dient -geneuzel (stikstof-, gender-, diversiteits- en duurzaamheidsgeneuzel), –dictatuur (test-, corona-, stikstof-, klimaat-, gezondheids- en omdat dit alles inhoudelijk gesteund en bepleit is vanuit de hoek van de wetenschap werd het inmiddeels gedateerde anti-begrip doctorandussendictatuur gemaakt en gebruikt) of het tweede lid –waanzin (in relatie tot corona, stikstof, asiel, gender, duurzaamheid, het coronavirus, klimaat). Afstand wordt ook gecreëerd door het tweede lid –socialisme, getuige nepsocialisme en nepsocialisten, duurzaamheidssocialisme, klimaatsocialisme. Socialisme lijkt voor een deel van de Kamer een scheldwoord, net als links.

Wat telkens opvalt in bijdragen van Kamerleden – het springt het meest in het oog bij de PVV want het gebeurt daar het vaakst – is het zeer negatief benaderen van een aantal problemen door het gebruik van een deel van een samenstelling waar géén misverstand bij mogelijk is omdat het is gekozen uit de luidruchtige termen in het woordenboek. Argumentatie is een andere kwestie, maar aan helderheid is gewonnen. Juist door de herhaling van die composita verliezen woorden als duurzaamheid of klimaat hun positieve of neutrale kleur.

Bij de kwestie van asiel draait het bij de PVV om een van de allerbelangrijkste issues van deze partij. Daar gebeurt hetzelfde, bijvoorbeeld door een zeer sterk woord als –tsunami in een samenstelling met asiel te gebruiken, meer dan eens voorafgegaan door een bijvoeglijk naamwoord van duur:

• Ook de gevolgen van de asieltsunami zijn we nog niet te boven. (Danai van Weerdenburg, PVV)

• De voortdurende asieltsunami is niet alleen onbetaalbaar, maar (….) (Geert Wilders, PVV)

• daarom wil BVNL deze asieltsunami nu stoppen in het belang van Nederland. (Wybren van Haga, groep Van Haga)

• om Nederlanders weer op één te zetten, om die onbetaalbare asieltsunami te stoppen, (….) (Geert Wilders, PVV)

• waar de bevolking aldaar wordt geteisterd door de continue asieltsunami. (Gidi Markuszower, PVV)

Naast de tsunami vallen in deze jaren frequent gebruikte begrippen als asiel(in)stroom op (rond 200x in 2020-2023). Asielcriminaliteit, asielellende (voor het goede begrip: veroorzaakt tegenover Nederlanders) en asieltuig kennen door hun gebruik bijna automatisch een negatieve betekenis toe aan het eerste lid –asiel.

Over Siemon

Siemon Reker (1950, Uithuizen) was hoogleraar Groninger taal en cultuur aan de Rijksuniversiteit Groningen tot aan zijn emeritaat in 2016. Eerder was hij onder meer streektaalfunctionaris van de Provincie Groningen en actief in de journalistiek (Nieuwsblad van het Noorden, Radio Noord). Publicaties staan onder het kopje C.V.
Dit bericht is geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.