Voor 65 jaar: zomer 1955 in advertenties (23). Pakmelk 7x gecontroleerd

Gezondheidsprobleempjes herstellen? We komen een hele reeks advertenties in 1955 tegen die stuk voor stuk beloven, de patiënt via zelfmedicatie te helpen: binnenkort in dit theater. De gezondheid bevórderen beloven niet minder (en vooral grotere) reclames, zoals het nieuwe product dat we aan Amerika te danken hebben, Sterovita:

Pakmelk, misschien een aanduiding onder invloed van flessemelk (zoals het dan geschreven wordt) – zette een aanduiding pakkemelk de gebruiker op een verkeerd spoor dat leek op pokkemelk en werd het daarom pakmelk? Dat is bovendien een gebiedende wijs.

Pak die melk, ons door een moederhand aangereikt, en volg het goede voorbeeld van de VS waar 60% van alle melk in eenmalige pakjes wordt afgeleverd. Eenmalig, het eerdere woord voor wegwerp, in Amerika handelend onder de naam disposable. Heerlijk, handig, hygiënisch! Knip zelf een tuitje ter grootte van een stuiver en dat na gebruik omvouwen. Ook handig om mee te nemen naar het werk, op uitstapjes of tochtjes. Uitstapjes of tochtjes? Dat klinkt even genuanceerd als bescheiden.

Sterovita 7x – want zeven maal gecontroleerd! Overtuig U persoonlijk van deze verrassende verbetering, maar alléen in Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Delft, Dordrecht, Breukelen en omliggende plaatsen…

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Voor 65 jaar: zomer 1955 in advertenties (22). ‘n Lekker kop koffie van D•E

De advertentie is vertrouwd. Een tevreden gezelschap in een zomerse periode – nog niks 1,5-metersamenleving, tevreden lachende gezichten bij vader, het bezoek en een spelend kind. Vakantie! Jaren ’50 in optima forma waarbij hij een heerlijk kopje pittige Douwe Egberts koffie weet te waarderen, hem op het plaatje door mevrouw aangereikt. Is het de buurman die op gepaste afstand mag meedelen in het plezier van de vrije tijd van juli-augustus, staande achter het hek? Is Hans Borrebach de ongenoemde illustrator van het tafereel?

Vragen te over in deze advertentie, die op een speciale brandwijze van de koffiebonen wijst en terloops een versheids-argument invoegt: er is grote vraag, dús D•E is altijd vers bij Uw winkelier verkrijgbaar.

Het grootste probleem is het bijvoeglijk naamwoord bij kop: een lekker kop koffie.

• Een lekkere kop koffie: OK
• Lekker, een kop koffie: OK
• Een kop lekkere koffie: OK
• Een lekker kop koffie: rara

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Voor 65 jaar: zomer 1955 in advertenties (21). Zelfwerkend wasmiddel Persil wast alles

Persil maakt op een andere manier reclame dan Sunil, Radion of OMO, maar het is dan ook geen Nederlands-Engels product van Unilever in 1955. Persil is Duits. In die taal is het niet “pèrsil” wat er gezegd wordt zoals door ons, maar “pèrzíel” met de nadruk op de tweede lettergreep. Het Duits heeft er zelfs een woord in laten we zeggen Von Dale aan te danken.*) Maar eerst die Nederlandse reclame, een voordeelaanbieding tegen inlevering van de bon dus we moeten opschieten:

Wat nu? Alleen geldig in de Randstad en in Gelderland? In 1955 was Nederland nog regionaler dan nu, maar als we ons zonder uitgeknipt stukje krant buiten dat aangegeven gebied melden, zal Uw winkelier U wel helpen, indien zijn voorraad groot genoeg is.

Het is een grote advertentie maar Persil is in de benadering veel directer en soberder dan de drie genoemde concurrenten, mevrouw wordt niet aangesproken en we krijgen geen quasi-wetenschappelijke uitleg. In ruil daarvoor ontvangen we een voordelige offerte, inclusief ATA dat in het Duits Scheuerpulver heet ‘schuurpoeder’. ATA werd gefabriceerd door de firma Henkel die ook Persil op de markt bracht. In oude keukens waren drie bakjes vindbaar, naar hun opschrift bestemd voor zand-zeep-soda: ATA bestond oorspronkelijk uit een mengsel van zand en soda.

Het afgebeelde object is te koop via smeerling-antiek.nl

Persil was in 1955 dus niet van Unilever, maar de geschiedenis van wasmiddelen blijkt complex. Zelfs al worden er soms identieke merknamen in allerlei omringende landen gebruikt, van enige Europese harmonisatie in dat opzicht blijkt geen sprake.

*) Persilschein is een Duits woord voor een vrijbrief voor iets. De oorsprong schijnt inderdaad met het wasmiddel te maken te hebben: recruten leverden hun burgerkleren in na opkomst en dat werd ongefrankeerd naar huis gestuurd in een meegebrachte doos. Dat was in de praktijk zodanig vaak een Persil-pak dat Persilschein langs deze weg als woord in de soldatentaal opdook en later ook daarbuiten. Na WO II werd het ook de aanduiding voor een verklaring omtrent het gedrag. Victor Klemperer (zie de serie over hem in dit blog die hier begon) kreeg vanaf 1945 diverse mensen aan de deur die zo’n papier van hem vroegen.

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Voor 65 jaar: zomer 1955 in advertenties (20). Omo als schoonste was van uw leven

Zou Unilever ooit op dezelfde dag zulke advertenties plaatsen in dezelfde krant waarin er voor Sunil, Radion of Omo geworven wordt? Sunil en Radion zagen we in de vorige afleveringen als groot aangeprezen Unilever-producten en dat geldt niet minder voor OMO. Inderdaad, afgezien van de namen lijken de reclames op elkaar, qua afbeelding en tekstueel:

Het modernste aller wasmiddelen wast totáál schoon, OMO-schoon.

Inderdaad: U weet er alles van mevrouw! Andere middelen wassen enkel wit of enkel schoon, doch OMO doet bèide! “Het modernste aller wasmiddelen wast totáál schoon, OMO-schoon.” Nederlands van gisteren en een foefje, een merknaam smokkelen in de taal: OMO-schoon als overtreffende trap van schoon. Dat is te danken aan de dubbele waskracht van het vuil uitzuigende OMO-sop: ZieZie… wacht even, zien we daar dezelfde dame demonsteren die gisteren nog Nieuwe Radion aanprees? Zou kunnen, zelfde firma in Vlaardingen!

OMO-schoon heeft Van Dale niet gehaald, Sunil niet, Radion evenmin – een ander wasmiddel wél. Morgen op deze plaats.

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Voor 65 jaar: zomer 1955 in advertenties (19). Radion wast nog witter

Mevrouw mag er weer voor gaan zitten, want het is niet alleen Sunil dat attentie vraagt via grote advertenties. De concurrentie zit niet stil. Zo heeft Radion een nieuwe variant op de markt gebracht die nóg witter wast – in teil, ketel of wasmachine!

…in teil, ketel of wasmachine….

Neem twee stukken wasgoed, mevrouw en neem de proef op de som – maar we zien het antwoord al aan de grauwe sloop links met de zurige mevrouw met toegeknepen lippen tegenover het hagelwit en de blijde lach rechts. Nieuwe Radion heeft weer gewonnen!

Hoe? Simpel, de zonnewerking want Radion is de naaste collega van de zon, het ontwikkelt ozon en dat doet in drogend wasgoed zijn intens-zuiverende werk. Wat? Het trekt elk vlekje er radicaal uit! Van Sunil wordt met geen woord gerept, terwijl dat vergelijkbaar aangeprezen en door dezelfde firma in Vlaardingen gemaakt wordt…., Sunlight zoals het naar de zeep heette of meer officieel Unilever.

Aanvulling 30.07.2020: Oscar Ydenaar voegde de kralen van Radion toe via Twitter, Harry Perton reageerde:

Overigens, Radion beperkte zich niet tot kralen. Via boekwinkeltjes.nl is dit de beschikbare oogst door “Radion” bij de titel in te tikken:

Geplaatst in Uncategorized | 1 reactie

Voor 65 jaar: zomer 1955 in advertenties (18). Sunil zonder weken, bleken en blauwen

Wasmiddelen zijn zo’n jaar of tien na de Tweede Wereldoorlog aandachttrekkers in reclameland. Omo, Radion, Persil, ze vechten allemaal om de gunsten van de huisvrouw en zetten grote advertenties daarvoor in. Een grote speler is ook Sunil (van Sunlight, Unilever).

Mevrouw wordt bij de hand genomen, we kijken samen met haar door de microscoop hoe Sunil de was het witst krijgt (kalkzeep is onmogelijk en vuilresten blijven niet achter) en hoe dit wasmiddel minder werk oplevert. Immers, weken hoeft niet, geen scherpe, schadelijke bleekmiddelen gebruiken en blauwen is ook verleden tijd – kijk maar in het pak zo adviseert de buitenzijde: SUNIL is al blauw. Eh, à propos blauwen was vroeger een methode om de was extra wit te krijgen, anders dan Van Dale ons wil doen geloven (“mbt. kalk, linnengoed blauw verven, blauw maken”).

Die kleur, minder rompslomp, de was niet meer hoeven wringen – ik begrijp nu waarom er bij ons thuis Sunil gekocht werd.

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Voor 65 jaar: zomer 1955 in advertenties (17). De bromfiets die de test doorstaat

In de ene advertentie is Batavus zeer bescheiden over de eigen bromfiets die Bilonet heet. Goed, er staat zelfverzekerd bij dat dit de bromfiets is die ’t ‘m levert! Maar de nieuwsgierige Paroollezers moeten nog een veertien dagen wachten, voor ze begrijpen hóe het type G-50 een grote non-stop-test glansrijk heeft doorstaan. Dat claimt de advertentie.

Even noteren: in 1955 heeft Nederland volksrijwielhandels!

Tegenover deze bescheiden annonce is die over dezelfde Bilonet van enkele weken later een grote lofzang:

Wanneer de Heer H. de Wijs uit Bunnik bij Utrecht precies begon, dat zien we, maar we tasten in het duister omtrent het einde van zijn zomerse rit. Maar zijn Batavus Bilonet heeft ’t ‘m inderdaad geflikt, 10.000 kilometer als een bezetene door Europa crossen zonder enig technisch probleem: de Eiffel, Frankrijk, Zwitserland, Italië in alsof het niets is. En verder maar, Rome, Napels, terug naar Venetië, via de Dolomieten naar Oostenrijk. Denkt u eens in, over de Großglockner Hochalpenstraße in de richting van Joegoslavië (met onzegbaar slechte wegen en waar ze benzine uit een emmer verkopen). Dan weerom naar Oostenrijk, overdwars naar Zwitserland, Frankrijk, Het Kanaal over naar Londen en ten slotte echt weerom, via Oostende naar Bunnik.

Als een razende heeft de Heer De Wijs zich door Europa bewogen – zegt de advertentie. Maar google op H. de Wijs (Hugo is de voornaam) en ontdek dat het maar een deeltje is van wat deze brommerfanaat allemaal heeft ondernomen. Batavus heeft ’t ‘m geflikt.

Vertrek voor USA reis vanaf Oud Amelisweerd Bunnik januari 1957 (hugodewijs.nl): bepakt en bezakt
Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen