Voor 65 jaar: zomer 1955 in advertenties c.a. (48). Nog geen maximumsnelheid maar wel ‘weghonden’

De advertenties in een krant als Het Parool zorgden dat de krant kon blijven bestaan, de abonnees vormden de andere poot waarop het geheel rustte en die hebben allicht in de eerste plaats aandacht gehad voor het redactionele gedeelte. In een serietje van drie stukjes afsluitend daarom even bladeren door de Parool-voorpagina’s van de twee zomermaanden van 1955. Hoe actueel konden die zijn! De vorige week trad een kleindochter van de evangelist Billy Graham op op de Republikeinse conventie van augustus 2020 om te pleiten voor kandidaat Trump, haar opa trok in 1955 een bijna vol Feyenoord-stadion in Rotterdam: 50.000 man van overal, “zelfs België”. Nederland als missie- of zendingsgebied.

Lelystad is dezer dagen via een dijk met het “oude land” verbonden en die weg wordt in gebruik genomen door het verkeer. Verkeer is in deze zomer een heet onderwerp. Er zijn momenteel jaarlijks meer dan 1500 dodelijke verkeersslachtoffers in Nederland te betreuren en daar moet de politiek een oplossing voor vinden. Het zijn vooral de zogeheten “weghonden” die het met de snelheid bijzonder ruim nemen en daarmee ongevallen veroorzaken. Weghonden is een Parool-woord in de jaren 1955-1956.
De snelheid? Ja, in 1955 is er in Nederland nog geen sprake van iets waar in Zweden gunstige ervaringen mee opgedaan worden in steden en dorpen: 50 kilometer per uur binnen de bebouwde kom als maximumsnelheid!*) In het weekend na dit nieuws worden alleen al 13 verkeersdoden geteld. Moet Nederland ook tot zoiets overgaan? De VVD zit niet in het kabinet, zou dat het gemakkelijker maken?

Het jaar 1955 is nog het tijdvak van Drees-III: PvdA en CDA, de partijen die dan nog door het leven gaan als KVP, ARP en CHU. De KVP komt in het nieuws door een pamflet-actie eind juli. Op de laatste zondag van die maand wordt bij de kerkdeuren van veel RK-kerken in tekst uitgelegd waarin de KVP-standpunten dé katholieke visie genoemd worden. Dat vindt de concurrerende KNP minder aangenaam, zoals bijvoorbeeld ook de PvdA kritiek uit. De sociaal-democraten moeten niet zeuren, reageert de KVP, van die kant is hun leider Carl Romme geregeld besmeurd. Coalitiegenoten!

Advertentie Limburgsch Dagblad 29.07.1955

Meneer pastoor liet van zich horen in verband met een Vrijgezellencongres gehouden in Grevenbicht, Limburg. Vrijgezellen en vrijgezellinnen? Mooi niet trouwen? Nee, dát was niet de bedoeling zei de geestelijke – zelf waarschijnlijk ongehuwd – dat mensen partnerloos gingen leven. Neen! Het was een vroege variant op wat later in het CDA het dogma van “het gezin als hoeksteen van de samenleving” zou gaan heten.

Meneer pastoor heeft vast niet geweten (of genegeerd) dat er in de maand juli een huwelijk gesloten was dat juist van het vorige Vrijgezellencongres een gevolg was, het eerste waarbij een van de twee partners uit Grevenbicht afkomstig was! Toegegeven, het werd niet in zijn kerk voltrokken, blijkens een bericht van de eigen correspondent van het Limburgsch Dagblad van enkele weken tevoren, 8 juli:

Bijzonder: de bruidegom is afkomstig uit Zeeland. Juist door de overstroming van 1953 daar werd het Carnaval in ’53 afgelast en zo ontstond het Vrijgezellenfeest op de grens van juli en augustus, zodat de 26 caféhouders wat verlaat een zekere compensatie kregen.

*) Maximumsnelheid wordt pas in oktober 2011 aan Van Dale toegevoegd; het begrip is in het midden van de jaren ’50 van de twintigste eeuw zeer gangbaar in de discussies rond verkeersveiligheid.

Over Siemon

Siemon Reker (1950, Uithuizen) was hoogleraar Groninger taal en cultuur aan de Rijksuniversiteit Groningen tot aan zijn emeritaat in 2016. Eerder was hij onder meer streektaalfunctionaris van de Provincie Groningen en actief in de journalistiek (Nieuwsblad van het Noorden, Radio Noord). Publicaties staan onder het kopje C.V.
Dit bericht is geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.