Wijzen van adresseren in Downton Abbey: een kerstkransje (4) Thomas Barrow en Mr. Bates

Bates is de aanduiding bij de familie, in principe Mr. Bates onder het personeel – dat is geheel in lijn met zijn positie en met wat de aanduiding is van de dames O’Brien en Baxter. Bates is de persoonlijke bediende van Robert the Earl of Grantham, die zijn vroegere makker uit de Boerenoorlog ondanks zijn fysieke handicap een baan bezorgt en hem direct na diens aankomst in aflevering 1 hartelijk verwelkomt: wie overkomt zo’n onderscheiding! Dat hij John heet had hij aan Anna al verteld.

Mr. Bates

Een moeilijke relatie heeft Bates – rechtvaardigheid in persoon maar met een leven vol tegenslag – met Thomas Barrow, die hem eenmaal “Bates” noemt en veelzeggend elke normale titulatuur weglaat. Miss O’Brien spreekt tegenover Thomas ook één keer van Bates en niet van Mr. Bates en dat is niet minder een signaal met inhoud: zij staat op dat moment aan de kant van Thomas.

Thmas Barrow

Barrow is een gecompliceerde deelnemer die met veel collega’s problemen heeft of krijgt en vaak ook met zichzelf. Dat maakt dat zijn Downton-carrière niet voorspoedig verloopt maar hij handhaaft zich er ondanks alles. Hij benadrukt de wijze van aanspreking die hij verdient, bij iedere al dan niet tijdelijke stap op de ladder die hij zet. Hij begint onderaan als Thomas en dat zal hij voor de familieleden eigenlijk steeds blijven. Maar door de omstandigheden van WO I kan hij als gevolg van zijn tijdelijke legeractiviteiten anderen corrigeren met een opmerking dat hij nu “Corporal Barrow” is en vervolgens “Sergeant Barrow”, zij het in die hoedanigheid alleen acting. Als Mr. Carson Thomas kwijt wil in het verlengde van zwarte handel die deze heeft bedreven, noemt hij hem “sergeant” en dat is dan juist geen positieve kwalificatie maar een aanduiding om mee op afstand te gaan.
Het is even betekenisvol als Thomas eenmaal spreekt van “Mr. Carson en Bates” – de laatste is door die aanduiding in Thomas’ ogen gedegradeerd, zij het in stilte door weglating van Mr. Later maakt hij ondanks alles promotie en zal dan vooral beroepshalve als Mr. Barrow door het leven gaan. Thomas blijft hij heten uit de mond van Miss Baxter die hij van vroeger kent. Ook van mede-personeelslid Jimmy accepteert hij eenmaal een gecorrigeerd “Mr. Barrow, Thomas”.

Over Siemon

Siemon Reker (1950, Uithuizen) was hoogleraar Groninger taal en cultuur aan de Rijksuniversiteit Groningen tot aan zijn emeritaat in 2016. Eerder was hij onder meer streektaalfunctionaris van de Provincie Groningen en actief in de journalistiek (Nieuwsblad van het Noorden, Radio Noord). Publicaties staan onder het kopje C.V.
Dit bericht is geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.