Mathijs Deen Der Holländer: kanttekeningetjes (iii)

Als Van der Wal hoofdstuk 34 binnenvalt met de barse vraag “Hoever ben je?” tutoyeert hij zijn ondergeschikte vrouwelijke collega Anne-Baukje. Natuurlijk. In Duitsland zijn de gewoonten in dit opzicht anders, want daar luidt de vraag: “Wie weit sind Sie?” U! Op dat punt zal de precieze lezer niet anders verwacht hebben dan dat er inderdaad verschillen zijn tussen Nederland en Duitsland. En wie de aanspreekvormen in origineel en vertaling precies met elkaar vergelijkt wordt voor de moeite beloond met kleine, soms betekenisvolle extraatjes.

Anne-Baukje krijgt de opdracht om naar het (dan nog bestaande) Delfzicht-ziekenhuis in Delfzijl te gaan, waar ze een ontmoeting tussen rechercheur Cupido en een medicus bijwoont. [Mathijs Deen schrijft op blz. 37 dat het ziekenhuis zal worden opgedoekt, onderhoud is er daarom niet meer bij. De Duitse lezer leest dat het hospitaal binnenkort zal verhuizen. S. 33]

Delfzicht https://www.ommelanderziekenhuis.nl/over-ons/de-organisatie/geschiedenis-van-het-ziekenhuis

Van hun gesprek begrijpt Anne-Baukje niets in het Nederlands (blz. 113), in de Duitse vertaling van Andreas Ecke heeft ze “nur Bahnhof” verstaan – dat is hetzelfde als ‘niets’. (S. 110) Komisch! Ze wil opschieten en ze echoot enigszins geërgerd wat haar baas kort daarvoor aan haar vroeg: “Zijn jullie zover?” In het Duits vraagt ze: “Seid ihr so weit?” Ihr maar niet met een hoofdletter – jullie, nu toch meer collega van medicus en rechercheur dan Van der Wal en Anne-Baukje even eerder waren. Hij was tenslotte haar chef.

De gehaastheid van Anne-Baukje heeft met de naderende komst van de vrouw van de overleden wadloper te maken. Wat komt die echtgenote hier doen? In het Nederlands is het algemeen omschreven als dat het “om haar man te doen” is (111), in het Duits zien we minder vaag dat het om identificatie zal gaan. Heeft de vertaler dat hintje aan de Nederlandse lezer gemist en voegde hij dat toe?

Tussen Deen en Ecke zijn er kleine verschillen in hun citeren van het Engels. Is het Give me some breath, women of is het woman? Aarzelt degene die citeert in het Engels (“cannot be scarce a …”) of in het Nederlands getuige “cannot be scarce eh… ”?


Die vertaling is iets om verder naar te kijken.

Over Siemon

Siemon Reker (1950, Uithuizen) was hoogleraar Groninger taal en cultuur aan de Rijksuniversiteit Groningen tot aan zijn emeritaat in 2016. Eerder was hij onder meer streektaalfunctionaris van de Provincie Groningen en actief in de journalistiek (Nieuwsblad van het Noorden, Radio Noord). Publicaties staan onder het kopje C.V.
Dit bericht is geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.