Van hier tot Tokio – Facetten (x)

Credits Natasja Ybema

De maan deelt met Rome (zie hiervoor deze eerdere aflevering) dat het gevoelsmatig veel kilometers ver weg ligt én dat deze secundaire planeet graag te hulp geroepen wordt om met behulp daarvan iets te benadrukken. Soms is het een kwestie van uitrekenen en dan letterlijk, maar het is meestal iets ongenoemd veels zoals bij “een BMW met een kilometerstand van hier tot de maan”. Ook als een minister (Dekker, Rechtsbescherming) op een vraag uit de Kamer om de regelgeving van de voorbije 15 jaar te bestuderen reageert met “Dat is ongeveer een stapel papier van hier tot aan de maan”, dan weet de steller van de vraag dat de minister er eenvoudigweg niet over piekert: te veel moeite. Van hier tot aan de maan is ont-zet-tend veel zoals ook verliefde stelletjes weten en liefhebbers van Dolly Parton. Die voorzag de enorme afstand nog eens van een retourtje in de song “From Here to the Moon and Back”.

Dolly Parton (via Youtube)

Maar diezelfde maan biedt ook een simpele mogelijkheid om van hier tot te combineren met iets rijmends, of het nu smakelijk is of niet: “Poepluiers, kattenkots en rotte banaan, die bakken meuren van hier tot de maan.”

De maan is één uit een reeks van onderstrepende verwijzingen naar een vaag punt of iets anders op of zelfs een plek buiten de aarde: van hier tot aan de hemel, de ozonlaag, de zon, het einde van de wereld, de evenaar, de einder, de horizon, het noorderlicht, de Noordpool, Mars, Pluto, oneindig.

In deze sector horen eveneens van hier tot heel erg ver, van hier tot heel ver weg, van hier tot Verweggistan (pseudo-geografisch uit Donald Duck) en het vage maar indrukwekkende van hier tot wéét niet hoe ver. Van oudsher zijn van hier tot ginds, of ginder en gunter gangbaarder. Dat brengt ons bij het onderkomen dat Dolly Parton vast in zoveelvoud bezit, de villa.

Naar adel kon met een pseudo-aanduiding als gunter verwezen worden zoals in Baron Van hier tot gunter. Het illustreert hoezeer een graaf en gravin, een baron en een barones en anderen uit deze sfeer voor allicht een groot deel van de Nederlanders een positie bekleed hebben die ver verheven was om niet te zeggen sociaal met een distantie van hier tot Tokio. Voorhoeve werd tijdens zijn ministerschap eens spottend betiteld als Minister Joris Van Hier Tot Gunter. Kritisch bejegende SP-leider Emile Roemer rijken – belanghebbenden bij bepaalde fiscale regelingen in Nederland – door Geert Wilders (PVV) tijdens de verkiezingscampagne van 2010  te verwijten: “Het geld van Henk en Ingrid sluist u door naar de villa van Frederik-Jan van Hier tot Gunder.” De PVV bleek bereid gedogend in een coalitie met de VVD van Mark Rutte en het CDA van Maxime Verhagen  te stappen – daarin zou de aftrek van betaalde hypotheekrente gehandhaafd worden – daar verzette de SP zich het luidst tegen. Als troost voor links: Rutte-I regeerde niet van hier tot aan de maan. Wordt vervolgd.

Over Siemon

Siemon Reker (1950, Uithuizen) was hoogleraar Groninger taal en cultuur aan de Rijksuniversiteit Groningen tot aan zijn emeritaat in 2016. Eerder was hij onder meer streektaalfunctionaris van de Provincie Groningen en actief in de journalistiek (Nieuwsblad van het Noorden, Radio Noord). Publicaties staan onder het kopje C.V.
Dit bericht is geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.