Van hier tot Tokio – Facetten (xiv)

Credits Natasja Ybema

Damascus is een hoofdstad. Een hoofdstad van een land, eventueel van een deelstaat, bekleedt een voorkeurspositie in de sfeer van Van hier tot… vooral als ze in een ander continent gelegen zijn. Enkele buiten-Europese voorbeelden:

• Honolulu – Al die Amsterdamse clubs hadden daarna ook uitbraken van hier tot Honolulu

• Manilla – had zijn van hier tot Manilla gezwollen been te rusten gelegd op een stoel

• Melbourne – Grijns van hier tot Melbourne.

• Montevideo – (….) een bankrekening had van hier tot Montevideo

• Paramaribo – Maar zo’n crossterrein geeft een portie herrie van hier tot Paramaribo.

• Peking – Dat was voor mij een schok van hier tot Peking.

• Rio de Janeiro – Hij rolt zo van de vliegtuigtrap, met een jetlag van hier tot Rio.

• Singapore – je hebt ballen van hier tot Singapore

• Sydney – Ik heb nu een pensioengat van hier tot Sydney

• New York – De volgende ochtend: spierpijn van hier tot New York. Wordt vervolgd.

In diverse gevallen is er een grote stad op grote afstand gekozen als een uitroepteken, geregeld is er ook een inhoudelijke reden in de context genoteerd (of te verzinnen) zoals te zien is aan plaatsen die meer dan eens in de steekproef voorkomen. Het aandeel-knipoog (ook vette knipoog) is groot in deze sector.

In verreweg de meeste voorbeelden met een plaats van binnen het Europese continent is er een inhoudelijke betrekking tussen de tekst en de genoemde plaats. Hier is dus veelal geen reuzenpoging gedaan om iets extra veel nadruk te verlenen, de afstand is sowieso groot voor wie de tekst letterlijk neemt. Eerst een handvol Europese hoofdsteden:

• Ankara – Een rij van hier tot Ankara.

• Berlijn – Een verspilling van hier tot Berlijn.

• Bern – Is er Oranje-euforie van hier tot Bern?

• Brussel – Nadruppelen alsof ik een prostaat heb van hier tot Brussel.

• Kiev  – dat je met een vooroordeel van hier tot Kiev aan meer ellende begint

• Madrid – En als hij lacht is het meteen een grijns van hier tot Madrid.

• Moskou – Een platitude van hier tot Moskou.

• Parijs – en met een honger van hier tot Parijs.

• Reykjavik –  een schuldpositie van hier tot Reykjavik

• Rome – een alcoholpromillage van hier tot Rome

• Stockholm – Er stond, bij wijze van spreken, een rij van hier tot Stockholm voor de winkel.

• Warschau – Zoals een bejaarde man zegt: “Bezem erin, van hier tot Warschau.”

In de meerderheid van deze gevallen is de betreffende stad niet zomaar gekozen (zoals bij Manneken Pis in Brussel) maar vaak is dat verband moeilijk te leggen als de context niet bekend is. Die kennis betreft bij Ankara bijvoorbeeld het gegeven dat het een tekst betrof over DENK, Bern had betrekking op het Europees voetbalkampioenschap dat onder meer in Zwitserland gespeeld werd, Madrid hield verband met een daar spelende voetballer die geïnterviewd werd, Reykjavik was gekozen wegens een omgevallen IJslandse bank en in een tekst over een winkel met Zweedse producten viel Stockholm om die reden niet toevallig. Het Poolse Warschau komt voor in een citaat van een man woonachtig in het 250 kilometer verwijderde ook Poolse Godziszów. Rusland wordt ook met ‘ver weg’ geassocieerd (cyrillisch schrift bovendien) en zo kan Moskou zowel figuurlijk dienst doen als meer letterlijk in een tekst over de dirigent Valery Gergjev. Wordt vervolgd.

Over Siemon

Siemon Reker (1950, Uithuizen) was hoogleraar Groninger taal en cultuur aan de Rijksuniversiteit Groningen tot aan zijn emeritaat in 2016. Eerder was hij onder meer streektaalfunctionaris van de Provincie Groningen en actief in de journalistiek (Nieuwsblad van het Noorden, Radio Noord). Publicaties staan onder het kopje C.V.
Dit bericht is geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.