Van hier tot Tokio – Facetten (xvi)

Credits Natasja Ybema

Namen van landen of streken binnen Europa worden zelden gevonden in Van-hier-tot-Tokioconstructies, plaatsnamen hebben we op de plek van Tokio nodig. Als uitzonderlijk voorbeeld: “onze harige kindervriend heeft een probleem van hier tot Spanje” (Sinterklaas heeft geen schimmel tot zijn beschikking).

Nu van Europa naar het Nederlandse taalgebied. Hier kunnen we Tokio heel goed missen als we van…. tot…. willen uitdrukken, zeker als het om twee geografische namen gaat in de combinatie van A tot B. De rand van het land is via het gebruik van de Achterhoek populair, hoe logisch vanuit het Westen bekeken: Negen versies van een krant van Winschoten tot de Achterhoek en van de Achterhoek tot Woerden. Overigens: Van Limburg tot Groningen en van Zierikzee tot de Achterhoek. Van Groningen tot Maastricht en van de kust tot de Achterhoek.

(Preventie) van Tanzania tot de Achterhoek

(Scholen) van Terschelling tot Maastricht, van Zeeland tot de Achterhoek: simpeler is het in zo’n geval om te spreken van heel Nederland, maar dat oogt wellicht minder indrukwekkend.

Plaatsnamen die ver gelegen puntjes van Nederland vormen (echt of gevoeld) worden vanzelfsprekend ook gekozen als Nederlandse plaatsvervanger van Tokio:

• Naast winkelcentrum Keizerswaard (Rotterdam IJsselmonde) ligt een mooie zaak, zei iemand. Dat klopte. Met een vitrine van hier tot Hoek van Holland.

• Geklungel van hier tot Maastricht; opgeblazen van hier tot aan Maastricht (over Fortuna Sittard).

• Een assertieve dame met een onmiskenbaar aangeboren Limburgs accent van hier tot Vaals met een g zo zacht als gesmolten boter.

• een kabaal van hier tot Jipsingboermussel (vanuit Eindhoven)

Er zijn meer Nederlandse toponiemen die de plaats van Tokio in kunnen nemen:

• Met al het bier dat tijdens carnaval wordt gegooid, gekwijld en vermorst, kun je een rivier vullen van hier tot Oeteldonk.

• (vanuit Breda) Die burger, van hier tot Den Helder denkt: ‘Luister vrienden, jullie roepen me eens in de vier jaar op om te stemmen.

• (vooral vanuit Zuidelijk Nederland) Continu de tent op zijn kop, volle bak, gigantische drankomzet en een tourlijst van hier tot Lutjebroek.

Een grote hoeveelheid voorbeelden blijkt vindbaar in de binnenlandse sector “kleine plaats dichtbij maar toch indrukwekkend alsof het Tokio was”:

• We kunnen het makkelijk van hier tot Hapert volzetten met kramen, maar het moet leuk blijven voor de bezoekers. (Het betreft Bladel – Hapert, minder dan 4 km.)

• Dit wordt een mismatch genoemd, in mijn ogen een eufemisme van hier tot Scheveningen. (Het gaat om Den Haag – Scheveningen.)

• “Onze taxateur heeft zich een oor laten aannaaien van hier tot ver voorbij Hummelo.” (Aldus een wethouder in de onderwijscommissie van de gemeente Hummelo en Keppel.)

• Om je definitief in je burcht van grachten op te sluiten, met een depressie van hier tot Vlissingen. (Over Jan Peter Balkenende afkomstig uit Kapelle.)

• ik ben een ondernemer en heb een goede naam van hier tot aan Doetinchem. (vanuit Ulft)

Zo naderen we de laatste aflevering van deze serie, een olijke uitsmijter onder andere door het gebruik van dialect.

Over Siemon

Siemon Reker (1950, Uithuizen) was hoogleraar Groninger taal en cultuur aan de Rijksuniversiteit Groningen tot aan zijn emeritaat in 2016. Eerder was hij onder meer streektaalfunctionaris van de Provincie Groningen en actief in de journalistiek (Nieuwsblad van het Noorden, Radio Noord). Publicaties staan onder het kopje C.V.
Dit bericht is geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.