Woorden in de Kamer (2020-2023) (1)

Wie de Handelingen van de Tweede Kamer wil inzien, heeft het tegenwoordig makkelijk: zoek op internet naar de plenaire verslagen. Maar wie die Handelingen van de Tweede Kamer echt wil doorbladeren en lezen, die heeft ontzettend veel te doen. Hoeveel? Ik zette een poosje terug een paar kalenderjaren in één bestand bijeen, 2020-2023. Het begint met de zitting van 14 januari ‘20 en het eindigt op 5 december 2023 als de vorige Kamer voor het laatst bijeenkomt. Al die verslagen samen beslaan een dikke 30 miljoen woorden.

De Handelingenkamer (via Google Street View)*)

Ik plaatste ze op een alfabetische lijst, kwam tot een 180.000 verschillende woorden en liet de computer de frequentie van elk van de varianten tellen. Sommige komen érg vaak voor zoals de lidwoorden de, het en een (achtereenvolgens zeg 500-, 600- en 900-duizend keer) maar de meeste maar één maal.
Ook wie zo’n ingedikte vorm van de verslagen woord-voor-woord wil langslopen, die heeft iets te doen.

In enkele afleveringen van dit blog geef ik een aantal impressies weer uit die variantenlijst, allereerst kennelijke onvolkomenheden en verderop de inhoud van het taalgebruik uit deze drie jaren. Eerst het handwerk, turen naar de gealfabetiseerde lijst en dan observeren hoe er soms varianten opvallen die onderling miniem van elkaar verschillen. Daar kunnen sporen van fouten zichtbaar worden. Heel voorstelbaar betreft het bijvoorbeeld de naam van de huidige VVD-leider. Hoe heet die opvolgster van Mark Rutte? Dit valt er aan te strepen:
Yesilgöz
Yeşilgöz
Yeșilgöz
Yesilgöz-Zegerius
Yeşilgöz-Zegerius
Yeșilgöz-Zegerius
Yeşilsus
Yezilgöz

Wat het blote oog niet direct hoeft te zien en dat is bij het overnemen voor dit blog inderdaad niet steeds gelukt, dat is het soms miniem variërende tekentje onder de s – een mooi, ruimdenkend maar typografisch ook bijzonder lastig gebaar van de stenografen in de richting van iemand met een Turks verleden. Dat is niet het enige wat in dit geval niet helemaal correct is. Zo zijn er meer familienamen die in de jaren 2020-2023 wel eens onjuist genoteerd zijn, – althans in het plenaire verslag zoals aanvankelijk gepubliceerd. Het kan zijn dat daar later iets in gecorrigeerd is, maar ik neem aan dat dat niet vaak het geval is geweest en dat blijkt ook een aantal steekproefsgewijze controles.

Neem het Kamerlid Boluchallikh, Bouchalikkh, Bouchalllikh of Bouchallikht dat veel vaker vindbaar is onder de naam Bouchallikh. Lastig te tikken, zo’n familienaam van zichtbaar allochtone herkomst! Je zult maar Dekker-Abdulaziz heten en ook in de Handelingen opduiken als Dekker-Abdulazis, Dekker-Adbulaziz of Dakker-Abdulaziz. Maar de Nederlandser achternaam van Henri Bontenbal kan er als Bontebal verschijnen, Ruben Brekelmans als Brekermans – in beide gevallen niet als grap zoals dat Brekelmans een keer in de vorm van Brekelsma overkwam. Geert Wilders komt eenmaal voor onder de achternaam Wilder en de kort dienende minister Staghouwer is een keertje Slaghouwer gedoopt. Grinwis staat wel eens te boek als Grinswis of Grinwas, mevrouw Laan-Geselschap als Laan-Gezelschap en Laan-Geschelschap. Madlener heet een keer Matlener, Michon-Derkzen Michon Derksen, Van Meijeren Van Meieren, Songül Mutluer kan ook Multluer genoemd zijn, Olaf Ephraim Ehpraim, Vicky Maeijer Maijer, Paternotte Patternotte, Pouw-Verweij Pauw-Verweij, Raemakers Raemaekers, Eurocommissaris Frans Timmermans Timmersmans, mevrouw Van Toorenburg Van Toorenberg, Tjeerd de Groot Tjeert de Groot, Attje Kuiken Atje. Johan Remkes heet eenmaal Remkens. Het meervoud van zijn familienaam is weer een andere kwestie: Remkesen of Remkessen? Kajsa Ollongren heet soms Ollogren en ook wel Ollongron. Pieter Omtzigt vinden we ook vermeld als OmtzigT, Omzigt en Omtizgt.
Maar al die opgesomden uit deze niet-uitputtende lijst leggen het af tegen Gidi Markuszower alias Maskuszower alias Marskuszower alias Marzkuszower.

Ik hoop dat ik de correcte vormen correct heb overgetikt en de foute in hun foutieve variant…. Als er iemand dus begrip heeft voor dit soort ontsporinkjes in de Handelingen dan ben ik het.

*) Ik hoorde een keer het volgende verhaal over die prachtige Handelingenkamer. Iemand die veel studie had gemaakt van de Handelingen, werd door een krant daarover geïnterviewd en die krant wilde graag een foto van de onderzoeker (m/v) zittend/lezend in de Handelingenkamer. Dat werd door de Griffie aan de fotograaf verboden. Gelukkig kreeg Google Street View later toegang.

Over Siemon

Siemon Reker (1950, Uithuizen) was hoogleraar Groninger taal en cultuur aan de Rijksuniversiteit Groningen tot aan zijn emeritaat in 2016. Eerder was hij onder meer streektaalfunctionaris van de Provincie Groningen en actief in de journalistiek (Nieuwsblad van het Noorden, Radio Noord). Publicaties staan onder het kopje C.V.
Dit bericht is geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink.

Eén reactie op Woorden in de Kamer (2020-2023) (1)

  1. Tom schreef:

    Is Yeşilsus niet een woordspeling van de vorm Yeşilgöz + sus(picious)? Sinds de opkomst van het spelletje Among Us tijdens de pandemie is “sus” in elk geval onder jongeren een bekend woordje geworden.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.