Woorden in de Kamer (2020-2023) (2)

Sommige mensen willen op het horen van het maken van aantekeningen bij zo’n lijst van varianten in de Handelingen misschien allereerst van me weten hoeveel echte spelfouten er gevonden zijn. Op 30 miljoen woorden…. Ik moet twee dingen toegeven: ik vond er erg weinig én ik heb daar niet in het bijzonder op gelet. Ingeprijst (“We zijn het overigens ook met elkaar eens dat, over het algemeen zaken in de markt zijn ingeprijst.”) zou eerder ingeprijsd moeten zijn en in “Ik denk dat het tempo waarin men de rijksoverheid uitbreid erg groot is” zal een t-tje ontbreken. Maar de kleine 700x “verteld” heb ik bijvoorbeeld niet gecontroleerd, evenmin als de dikke 300x “vertelt” – hoe was dat gezegde met kool en sop ook alweer? O ja, wat moeten we denken van mijneedverdenkingen of kassières of van een eikeltjespyama?

Grappiger vind ik het volgende, denkend aan wat schoolkinderen in dictees of opstellen schrijven – minstens in een deel van Nederland:
allelei
allereest
antwood
eestvolgende
Hammaskjöld
luchtkwaliteitsnomen
medeweker
oveheersingsjacht
voorkeusstemmen
voostellen
voozitter
woordvoeder (2x)

In al deze woorden ontbreekt een r’etje en ik veronderstel ook op basis van de relatief grote hoeveelheid, dat degenen die de tikbeurt hadden hier (en ook wel eens elders) in stilte naar zijn of haar eigen wijze van articuleren hebben geluisterd. De r laten we voor een klinker nooit maar ná een klinker (dus in dezelfde lettergreep) juist gemakkelijk achterwege in de uitspraak. Wat we minder duidelijk via de mond laten horen, schrijven we ook minder vaak met de hand?
Dat weglaten wordt ietwat gecompenseerd door dit soort gevallen, veel minder omvangrijk maar wel in dezelfde positie aan het eind van een syllabe:
burgermeester (13x) en loco-burgermeester
Sappermeer
voerdergewassen
werkenderwijs

Merk op dat die overtollige r in deze gevallen steeds staat in woorden waarin even verderop nogmaals een r voorkomt.

Zie voor dezelfde kwestie op een wat andere manier gevallen als contourrennota, herrropen, interrrupties, overral, regeerrakkoord. Wat er mis is aan interrrupties? Driemaal een r achtereen, hetzelfde euvel als op een andere manier bij bijvoorbeeld voorzittter, geweeest, vogelspinnnen, zulllen, welllicht, colllega en gevacccineerden. Je zou denken, dat het softwarematig mogelijk is dat er direct na het moment van intikken of bij de overdracht een waarschuwing volgt met de strekking: wilt u wérkelijk driemaal hetzelfde teken achtereen?

In totaal veertien maal (loco-)burgermeester: daarin klinkt vast ook de gedachte aan de burgers door waar zo’n functionaris iets over heeft te zeggen.

We gaan nog eventjes door, maar onveranderd met alle respect voor de stenografen, voorzitter.

Over Siemon

Siemon Reker (1950, Uithuizen) was hoogleraar Groninger taal en cultuur aan de Rijksuniversiteit Groningen tot aan zijn emeritaat in 2016. Eerder was hij onder meer streektaalfunctionaris van de Provincie Groningen en actief in de journalistiek (Nieuwsblad van het Noorden, Radio Noord). Publicaties staan onder het kopje C.V.
Dit bericht is geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.