Woorden in de Kamer (2020-2023) (3)

Als bij het spreken de r gemakkelijk weggelaten wordt op de positie in de staart (de coda) van een lettergreep (dat is dus wél de vet gedrukte variant maar niet de cursieve in een woord als boerderij), dan is dat iets wat/dat veel voorkomt in de uitspraak van het Nederlands. Daarvan zijn er logische sporen vindbaar in de door de stenografen geproduceerde teksten. Zij (en wij) schrijven uiteraard met onze handen en zij/wij maken daarbij gebruik van de oren maar kennelijk speelt ook een rol hoe we taal realiseren, de uitspraak.
Als er mensen zijn die met een keel-r spreken, dan is het niet onlogisch als de keel-g daarin als het ware opgaat in of ermee versmelt. Daarvan vind ik deze gevallen in de samengevoegde Handelingen: vergoot (2x) (vergroot), vergoten (3x vergroten) en vergijzing (vergrijzing). Is hier inderdaad sprake van invloed van een keel-r? Dat is alleen maar uit te zoeken als er achterhaald wordt, welke stenograaf de betreffende schrijfbeurt had – en dat is misschien wat veel moeite. Welaan, dan maar ongecontroleerd de gedachte koesteren….

Veel opvallender in het Nederlands is het verzet tegen de combinatie van stomme e + n zoals in lezen, schrijven, luisteren. Onder meer in West-Nederland klinken die drie werkwoorden als leze, schrijve, luistere. En daarvan vinden we in die verzamelde Handelingen uit 20-23 extra veel ontsporinkjes als incorrect gespelde vormen in die Handelingen van 2020-2023, hetzij door een ontbrekende, hetzij als het ware overgecompenseerd door een overtollige n:

bezinepomp
Bontebal
binnekomen
Binnelandse
Denenmarken
dovenmansoren
jongentje
kattenbelletje
Lindenboom
pennestreekje

ruggenspraak (lees ruggespraak – eventueel een spellingkwestie en geen oorfout)
Schouwen-Duivenland
tandenloosheid
tegenmoet
vaatziektenpatiënten

Zo zien we in die 30 miljoen woorden dus een aantal logische fouten met r en met de en, maar hoe zit het met de worsteling die de verslaggevers kennelijk hebben met deze varianten:
averechtste
Britste
heftstigste
rechtste
trosteren
trotste
(lees trotse)

Misschien is betstaat in plaats van bestaat hier ook bij te rekenen maar het is toch iets van een andere orde.

We gaan nog even door.

Over Siemon

Siemon Reker (1950, Uithuizen) was hoogleraar Groninger taal en cultuur aan de Rijksuniversiteit Groningen tot aan zijn emeritaat in 2016. Eerder was hij onder meer streektaalfunctionaris van de Provincie Groningen en actief in de journalistiek (Nieuwsblad van het Noorden, Radio Noord). Publicaties staan onder het kopje C.V.
Dit bericht is geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.