Woorden in de Kamer (2020-2023) (9)

Woke gekkigheid en een teringbende: hou toch op

Klimaatgekte – het woord waar Geert Wilders in de vorige aflevering mee geciteerd is – is een typerende term voor de PVV, soms gepreciseerd tot onbetaalbare klimaatgekte. Geen wonder dat klimaat überhaupt niet voorkomt in het lijstje van twaalf aandachtspunten waar Kim Putters zijn werk als program-informateur mee afrondde.

PVV-woordvoerder Alexander Kops is de absolute klimaatgekte-topscorer, op grote afstand gevolgd door enkele malen Wybren van Haga (Groep Van Haga) en ook Caroline van der Plas (BBB) keek in dit verband eenmaal om de hoek. Alle andere samenstellingen met –gekte als tweede lid komen uit dezelfde politieke hoek: wokegekte, stikstofgekte, lhbtqi-gekte, duurzaamheidsgekte en EU-gekte. Woke is (historisch interessant want internationaal verschoven van oorspronkelijk links-progressief en nu eigendom van rechts) net als al die andere combinerende naamwoorden een term waar het zeer rechtse deel van het politieke spectrum zich respectievelijk mee en tégen verzet, te weten het stikstofprobleem, het streven naar duurzaamheid en een boven-nationale instelling als de EU. Als tweede deel is –gekte vervangbaar door gekkigheid dat zelfstandig of als woorddeel tegen de 90x voorkomt in de Handelingen uit de jaren 2020-2023. Het is voor de hand liggend, dit aan de PVV of zelfs aan Wilders toe te schrijven maar dan verzuimen we aandacht te besteden aan andere sprekers die als het ware in de huid van opposanten kruipen en hen in die niet al te positieve terminologie citeren. Volgens vele bronnen in NRC en laatstelijk nog in zijn filosofische essay Duidelijkheid (z. pl., 2024) haalt Tom-Jan Meeus door hem ingeziene teksten aan, waarin Wilders zélf tal van zijn eigen fractiegenoten als gekken betitelt en dus niet slechts politieke tegenstanders zoals hij dat in het openbaar doet. Voor het woord knettergek geldt m.m. hetzelfde. Uit Wilders’ mond tekenden de verslaggevers van de Handelingen op: We zijn knettergek. De wereld lijkt na de dood van George Floyd in de Verenigde Staten knettergek te zijn geworden. Er gaat 39 miljard naar Frankrijk – U bent knettergek geworden. (….) daar gaat het geld dus naartoe. We zijn knettergek. Mensen worden er helemaal knettergek van. Die mensen worden nu knettergek. Denkt u dat ik knettergek ben? Geen sprake van. Dit land is knettergek geworden, kapotgemaakt door extreemlinks met steun van dat laffe brede midden en de pers, die zich gedraagt als lakei van de macht. De VVD is knettergek geworden. …., denkt de premier dat we knettergek zijn? Veel andere PVV’ers gebruiken hetzelfde woord, meer incidenteel is het waar te nemen bij de SP (Hijink, Futselaar) en zeker ook bij Caroline van der Plas (BBB) en Pieter Omtzigt (Omtzigt) – Wilders is de ongekroonde kampioen in het heldere gebruik van knettergek waarmee anderen verketterd worden. Dit houdt uiteraard verband met de niet bij uitsluiting maar wel vooral door de PVV gebruikte constructie te gek voor woorden (waarover eerder geschreven in dit blog). Dit is hedendaags Nederlands tijdens de beraadslagingen van het Hoge College van Staat dat Tweede Kamer der Staten-Generaal heet.

Gek, geklungel, zwetsen, piepelen zijn enkele voorbeelden uit het PVV-lexicon van duidelijk negatieve woorden. Veronderstelbaar – maar niet nagegaan – is, dat afwijzende voorvoegsels als flut-, fop-, fake, nep– of een eerste lid tering-*) weliswaar glashelder maar tegelijkertijd uiterst negatief Nederlands zijn dat bij uitstek in het rechter-segment van de volksvertegenwoordiging gehoord wordt. In het midden of verder naar links is iets vergelijkbaars in 20-23 niet vindbaar.

Stoort iemand zich aan dat soort Nederlands? In elk geval kan tegen een PVV’er probleemloos uitgeroepen worden: “Hou toch op!” De helft van alle keren dat dit in de Kamer gezegd wordt, komt het uit de mond van iemand van die fractie, dus daar schrikken ze niet van zo’n weerwoord.

*) Roy van Aalst (PVV) zei over de invoering van het door GroenLinks bepleite diftarsysteem in een Oostelijke gemeente: “Het is er één grote teringbende van geworden. We hebben nog nooit zulke vervuilde afvalstromen gehad. Het lost helemaal niks op. Ongedierte loopt door de straten in Enschede.”

Aanvulling 03.05.2024 op basis van dit bericht van Teletekst vandaag:

Over Siemon

Siemon Reker (1950, Uithuizen) was hoogleraar Groninger taal en cultuur aan de Rijksuniversiteit Groningen tot aan zijn emeritaat in 2016. Eerder was hij onder meer streektaalfunctionaris van de Provincie Groningen en actief in de journalistiek (Nieuwsblad van het Noorden, Radio Noord). Publicaties staan onder het kopje C.V.
Dit bericht is geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.