Hij was landelijk bekend genoeg voor Nieuwsuur om zijn overlijden te melden, vrijdag 26 juli 2024: Jacques J. d’Ancona, de-man-met-zoveel-kanten. Ik leerde hem kennen toen ik niet ver in de jaren ‘70 aan het stad-Groninger Gedempte Zuiderdiep nachttikker was op de redactie van het Nieuwsblad (later Dagblad) van het Noorden. Die krant vindt het vast niet erg, dat deze oud-medewerker laat op de avond ongevraagd hierboven een fragmentje kopieerde als soort eerbetoon aan een vroegere collega. Jacques had er zijn eigen bureau want hij was werkzaam op de afdeling “Herschrijf” ook wel Rewrite. Dat groepje redacteuren bewerkte kopij, vooral die aangeleverd was uit de regio en maakte dat tot vloeiender krantenteksten. Zijn collega Simon van Wattum vond dat eigenlijk een slechte aanpak waardoor de krant minder karakter kreeg dan het zou kunnen en moeten hebben.
Het groepje binnenlandredacteuren had bij toerbeurt een weekje nachtdienst – waarin ik telkens met een van hen optrok. In die tijd kreeg Jacques mij onder het bureau van het lachen met zijn fantastische regionale imitaties, bijvoorbeeld gesitueerd in de Friese Wouden waar hij als “skeidsrechter” kwam fluiten. Juist vandaag nu ik van zijn mij verrassende overlijden hoor, noem ik hem de man in het zwart: hij was als arbiter een topper in het amateurvoetbal, zij het net te klein voor de betaalde sector. Ik begreep van hem dat hij na het Heymans Lyceum in Groningen begonnen was aan een studie Engels maar daar mee stopte.
Ik noteerde het al eens eerder (zie Behartenswaardig en behartigenswaardig), J.J.d’A. schreef “kunstjes” naast zijn gewone redactionele werk en kwam daarvoor veel geregelder ook buiten zijn nachtdienstweken ‘s avonds laat op de redactie om die recensies te schrijven. Die liet hij me lezen (inclusief alle doorhalingen en correcties) en vroeg om commentaar. Waarom eigenlijk – ik kon daar geen kritiek op leveren en al helemaal niet op zijn Nederlands. d’Ancona hield zich strikt aan de vele wetten die er op de krant golden, ook in de schrijfwijze van namen. (Ik weet zo dus dat het Tjeerd Velstra was die vierspannen mende en niet Veldstra.)
De redacteur-recensent-voetbalscheidsrechter schreef ook Spelregelnotities voor de krant, maar dat deed hij anoniem en dat hij het was die hier insider-voetbalkennis etaleerde, neen dat mocht toen niet bekend worden.
Nog meer? In de middaguren, als ook de laatste editie-Stad Groningen/Haren gezakt was maar Jacques nog zijn tijd moest uitdienen wanneer hij later op de krant gekomen was door zijn bezoek de vorige avond aan De Lawei, Geert Teis, de Stadsschouwburg of wat ook, kon je hem klein achter zijn bureau observeren: zéér zacht bellend voor Be Quick of teksten voor die voetbalvereniging schrijvend. Ik denk dat hij daar lang secretarieel werk voor heeft verricht.
Uit het regionale recenseren kwam het landelijke jureren voort, daar weer uit volgde zijn presentatiewerk voor de regionale omroep. In die setting ontmoetten we elkaar een twintig jaar later weer. Ik als gast op zaterdagmiddag bij hem in Nou even niet…., hij bij mij op zondagochtend een uurtje wandelend in Station Noord op de grens van Groningen en Haren, daar in de buurt van zijn Be Quick. Het verschil tussen ons: hij liet weinig over zichzelf los, ik reageerde in dat opzicht veel opener op zijn vragen. Misschien was hij simpelweg veel journalistieker dan ik. Scherper was hij in elk geval.
