Catshuis zonder lidwoord
Alexander van Kessel en Carla van Baalen (zeg Radboud, Nijmegen) hebben een omvangrijke publicatie op de markt gebracht, In dienst van negen premiers. De dagboeken van jhr. mr. A.J.M. van Nispen tot Pannerden 1946-1972 Amsterdam 2024 Het betreft een kleine 600 bladzijden, inclusief verklarende noten en een personenregister dat al even zo verhelderend is. Het boek is interessant genoeg om er hier enkele malen op terug te komen, maar laten we beginnen met een kleinigheid naar aanleiding van een actuele column van Marcel van Roosmalen (NRC 30.08.2024).
Via minister Madlener (als Kamerlid stond hij een keer als PVV-woordvoerder op het punt een appje van een nertsfokker voor te lezen toen hij door zijn vrouw gebeld werd, wat tot een hilarische scène leidde met dank aan Frank Futselaar, SP), via Madlener brengt Van Roosmalen ons op de plaats waar de ministerraad tegenwoordig bijeenkomt: “Hij ziet niets in strengere regels voor fatbikes liet hij „na overleg” in het Catshuis aan het AD weten.”
Trouwens, al langer is Madlener tegen een helmplicht in dit kader. Zó althans was de stand van zaken tot aan het laatste weekend van augustus. Daarna zei minister Madlener dat hij zich graag door een Kamermeerderheid zou laten sturen.
Het Catshuis, is dat opvallend? Voor wie Van Nispens notities volgt is dat wel zo, neem dit willekeurig gekozen fragment uit zijn dagboek-aantekeningen als voorbeeld – excuus, uit de losse hand gefotografeerd:
Overal, althans honderden malen, schrijft de hoge ambtenaar Van Nispen, vooral bekend als secretaris-generaal van het ministerie van Algemene Zaken, Catshuis zonder lidwoord: “Was vrijdagavond nog even op Catshuis”, (vroeg) “of Catshuis als ambtswoning (…)”, “een drankje op Catshuis”, “gisterenavond op Catshuis”, “om half drie op Catshuis”, “na het overleg op Catshuis” en geen einde. Waarschijnlijk op één uitzondering na (p. 372) nooit een keertje het Catshuis waar Van Roosmalen van spreekt. Zie ook het willekeurige fragment dat afgebeeld staat en waar de dagboekschrijver zich zelfs speciaal richt tot de minister-president en dus nauwkeurig geschreven of “uitgedicteerd” zal hebben.
Zou het een gewoonte van de persoon Van Roosmalen kunnen zijn, het Catshuis? Ik zocht in het redactionele archief van die krant en zag talloze malen het Catshuis, getuige dit soort voorbeeldjes.
Ook in de Handelingen van de Tweede Kamer spreken woordvoerders voorzover ik kan zien alleen maar van “het Catshuis” – en die Handelingen werden in de tijd van Van Nispen (vooral de jaren ‘60 van de 20ste eeuw) nog wel gecorrigeerd, zoals hij meen ik ergens noteert.
Ik heb geen idee waarom Van Nispen bijna zonder uitzondering (zoals op p. 332) steeds lidwoordloos van Catshuis spreekt, tenzij hij “Cats’ huis” bedoelde. Maar dat zou hij dan toch wel eens ergens hebben aangegeven.
Overigens, voor- en achteramen zijn voor deze SG werkelijk een zwak punt. Hij schrijft ze talloze malen verkeerd: Tholen en niet pater Tholens, Marshell en niet Marshall van het Amerikaanse hulpprogramma, rabbijn Pressmann in plaats van Pressman, ds Katers in plaats van Kater die voorging in de huwelijksdienst van Beatrix en Claus, Van der Hoeve in plaats van Van der Hoeven om lukraak voorbeelden aan te strepen. De voornaam van de filosoof Kierkegaard is een probleem, Ben Korsten is een struikelblok en Greet Hofmans (van de affaire met die naam) krijgt hij maar niet en zo ja, dan lijkt het bij toeval correct op papier. Het moet de bezorgers hoofdbrekens hebben gekost: corrigeren we de dagboeken op dit punt of laten we de tekst zo en moet de gebruiker de juiste schrijfwijze maar via het behulpzame Personenregister vinden? Voor dat laatste is kennelijk gekozen. Wordt vervolgd.
