Op zijn persconferentie van afgelopen vrijdag deed minister-president Schoof wat hij veel doet: sprekend zeggen dat hij zeg maar dit of dat zegt.
Is dat een wat vage uitspraak van schrijver dezes? Het gaat in concreto bijvoorbeeld om uitingen als deze, eerder uit zijn mond genoteerd:
- ik werd zeg maar bevraagd
- groepen zeg maar zou verwijderen
- zeg maar eigenlijk beschuldigend wordt gezegd…
- ook deze zeg maar jongeren
- zeg maar stigmatiseren
Ik weet niet precies wanneer of waarom de premier dit zegt. Onzekerheid? Voorbehoud? Er is vaak wel een combinatie aan de hand van wat ik een paardensprong zou willen noemen, eerst eventjes ietsjes inhouden in de aanloop van wat een hindernis is en daarna er met zekere kracht dan toch maar overheen gesprongen ter voorkoming van strafpunten. In zoverre benadrukt de minister-president het woord waar hij even tevoren voor leek te aarzelen. In de kring van FVD wordt in die gevallen veel met vingers een aanhalingsteken (quote, unquote) gemaakt, suggererend dat iets zogenaamd waar is.

Daarmee accentueert hij dus door het gebruik van zeg maar een woord eventjes verderop. In druk zou je dat woord cursiveren of bold zetten, of dus van aanhalingstekens voorzien.
Wie bijhoudt waar en hoe vaak het hem ontkomt, die heeft een klusje. Schoof is sowieso geen toonbeeld van een helder en rustig articulerende nieuwslezer, maar bij dat zeg maar wil hij nog wel eens versnellen ook. Dat bijhouden lijkt me van belang, bijvoorbeeld als de premier-van-alle-Nederlanders (dát we dat laatste er zo vaak bij moeten horen is vreemd) zich uitspreekt in de Tweede Kamer.
Daar worden plenaire verslagen van gemaakt waar welbeschouwd geregeld tekst in staat die zéér goed misbaar is:
- Minister Wiersma: Voorzitter, dank.
- Minister Wiersma: Dank, voorzitter. Die spoed wordt meegegeven.
- Mevrouw Paulusma (D66): Voorzitter, dank u wel.
- De heer Aartsen (VVD): Voorzitter, dank.
- De heer Valize (PVV): Voorzitter, dank voor het woord.
Al die openings-plichtplegingen lijken mij voor de inhoud van het debat irrelevant. Ik zou die teksten in de Handelingen evenmin missen als die keren dat sprekers eh eh eh zeggen. Ofschoon…., dat kan bij voldoende herhaling informatie bieden. Het kán ook betekenisvol zijn als een voorzitter een spreker bijna interrumperend probeert af te kappen door ja, jaja of jajaja te zeggen.
• Mevrouw Piri (GroenLinks-PvdA):
Nee, ik heb een vraag over de motie op stuk nr. 3188. Als het standpunt van de Nederlandse regering is om voor te zijn, dan is het toch heel erg raar om überhaupt voordat die vergadering heeft plaatsgevonden aan te geven dat wij van plan zijn om water bij de wijn te doen?
De voorzitter: Jajaja.
• De heer Boswijk (CDA):
Dus nogmaals, meneer Van Baarle, als u zegt “oké, Oekraïne mag daar niet escaleren, ik zie geen vredesinitiatief vanuit Oekraïne ontstaan” …
De voorzitter: Jajajaja.
• Minister Veldkamp:
Ik zou die stukken eerst zelf eens willen lezen. Ik zie een artikel met een buitengewoon selectieve weergave van de Nederlandse onderhandelingsinzet, tenminste als het over de EU-onderhandelingen gaat. Daarmee is het zeer tendentieus.
De voorzitter: Jajaja.
Is dat een nieuwe trend in de Plenaire Zaal? Wat premier Schoof in de plenaire vergaderingen doet, zeg maar zeggen, wordt overigens systematisch niet door de Dienst Verslag en Redactie meegenomen in de geredigeerde weergave van zijn gesproken tekst. Jammer, vind ik.
In de letterlijke weergave van de wekelijkse persconferenties lijkt daarom bijna een andere Schoof te spreken dan in de Tweede Kamer. Intrigerend verschil. Afgelopen vrijdag (22.11.2024) is volgens de mediatekst van de RVD dit te horen geweest bij de wekelijkse pc van de MP:
- Dat dit niet, zeg maar, weer een rapport is wat verschijnt.
- het is een goede combinatie tussen, zeg maar de harde aanpak, beschermen, beveiligen en tegelijkertijd ook verbinden.
- alsof dit kabinet bezig zou zijn mensen met een dubbele nationaliteit, zeg maar hun nationaliteit, althans hun niet-Nederlandse nationaliteit af te pakken.
- en daarom vind ik het belangrijk om het te benoemen, omdat je ook, zeg maar, de reflectie moet hebben dat als iemand een boodschap ontvangt….
- En dan zullen we zorgen dat we, zeg maar, ook het integratieprobleem van maatregelen voorzien.
- Omdat we als kabinet ook met enige regelmaat verweten wordt dat we, zeg maar, maar niet aan het werk gaan.
- En ik ga ongetwijfeld met Kerst nog wel eens even nadenken, zeg maar, terugkijkend over überhaupt het afgelopen half jaar, want….
- Dus ik heb daar zeg maar de waarheid gesproken.
Zeg maar de waarheid.
‘zeg maar’ doet een beroep op de Common Ground: ‘je begrijpt wat ik bedoel(, al gebruik ik misschien niet helemaal het goede woord)’