We volgen voorbeelden van anderen na, mensen zijn kuddedieren ook zonder dat er herders zijn die gedrag aanmoedigen of tegengaan – als het ergens voor geldt, dan de taal.
Laat ik zogezegd een beginnetje maken bij Stadskanaal en dan via Ter Apel terugkeren naar het Haagse onderwerp van deze bijdrage, het woord meenemen. Op zoek ernaar zocht ik in de Kamerdebatten die er in de periode-Schoof gehouden zijn.
De gebruikelijkste inhoud van meenemen is (zegt Van Dale) ‘met je mee voeren’. In Vlaanderen maken ze onderscheid tussen meebrengen (naar) en meenemen (ergens vandaan), in Nederland zijn we op dat punt minder precies. Dat is aan de praktijk even simpel aan te tonen met een grapje van Martin Bosma (De voorzitter: “Met alle soorten van plezier. Ik zal een mattenklopper meenemen.”) als wanneer Stephan van Baarle (DENK) zegt: “Feitelijk heeft minister Klever gezegd dat asielzoekers tbc, hepatitis, polio, cholera, tyfus en andere exotische ziektes zouden meenemen.” In dat citaat kan de PVV-bewindsvrouwe niet anders bedoeld hebben dan ‘met je mee voeren naar Nederland’ – over de grens naar binnen.
Toen ik in vroegere Handelingen bladerde, stuitte ik in december 1950 op een verslag van de beraadslagingen over de Vaststelling van de begroting van het Staatsbedrijf der Posterijen, Telegrafie en Telefonie voor het dienstjaar 1951. Aan het woord “De heer Spitzen, Minister van Verkeer en Waterstaat: De vraag op zich zelf en de merites van de vraag wil ik gaarne meenemen en toetsen aan hetgeen ik meen te kunnen vinden op dit terrein.” Meenemen! Maar hier in de betekenis ‘betrekken bij’.
Meenemen met uitroepteken maar voor mij gold ook: Spitzen!
Deze Verkeersminister was de zoon van de man die in Groningen en omstreken veel bekender is en zeker wás als de auteur Geert Teis Pzn. Hussel de letters van SPITZEN door elkaar en er kan “Teis Pzn” uit komen. Spitzen senior bracht zijn jeugd door in Stadskanaal, daar vlak bij Ter Apel. Het is aan straatnaambordjes en iets als het Geert Teiscentrum nog in het straatbeeld zichtbaar. Ik heb over Teis meer dan eens geschreven dus laat hem hier rusten. Het graf van de schrijver in Ruurlo maakt trouwens duidelijk dat Spitzen senior en Geert Teis een duo was.
Met deze toevalligheid zijn we weerom bij meenemen en Ter Apel. In het nieuws was vanochtend het vervolg op de berichten van gisteren, dat burgers auto’s aanhouden aan de grens in de jeugdregio van Geert Teis, ze werden daarvoor door de PVV-fractieleider geprezen. Vanochtend werd gemeld dat het voorbeeld vannacht door anderen gevolgd was.
In de taal moeten we dat andere gebruik van meenemen ook opgemerkt hebben en in Den Haag is het momenteel een van de toppers in de gesproken bijdragen. In die luttele 11 maanden van Schoof ergens tussen de 600 en 700 maal. Vooral bewindslieden stellen via dit woord graag uit en nemen werkelijk van alles mee naar elders en later:
- Ik luister goed naar wat u vandaag zegt en opmerkt, en zal dat meenemen bij de integrale afwegingen. (Schoof)
- dat we daar niet een apart plan voor maken, maar dat integreren in het hele plan en het daarin meenemen. (Wiersma)
- We zullen die elementen meenemen. (Paul)
- (….) kan ik dit uiteraard meenemen in de evaluatie in 2026. (Beljaarts)
- dan ga ik dat uiteraard meenemen in mijn inzet richting de evaluatie. (Beljaarts)
- dat we natuurlijk vanuit het kabinet ook nog met een kabinetsreactie komen op dit SER-advies. Daar wil ik exact dit ook in verwerken en meenemen. (Beljaarts)
Ja, Beljaarts grossierde in het meenemen naar de toekomst die hij als minister niet meer heeft, althans niet op afzienbare termijn.
Er is ook een figuurlijker mogelijkheid die Frans Timmermans (GroenLinks/PvdA) laat horen: “De boeren moeten we daarin meenemen, perspectief bieden, helpen in omschakelen.” Tegenstanders van Timmermans – vergis ik me of laten die zich na de val van Schoof versterkt horen? – zouden meenemen in deze uiting vertalen als ‘pamperen’.
Eveneens figuurlijk gebruikt, maar toch anders is het in de vraag van Henri Bontenbal (CDA): “Kan van alle bewindspersonen gezegd worden dat zij voldoende democratisch ethos in hun rugtas meenemen?” Hier is meenemen niet anders dan ‘bezitten’.
Meenemen kan veel betekenen in de vergaderzaal aan de Bezuidenhoutseweg:
- maar zou de minister de Kamer misschien wat meer kunnen meenemen in wat die nou concreet heeft opgeleverd (Sneller) Inhoud: ‘vertellen, toelichten’
- maar ik wil u graag met een brief nog meenemen in de problemen die we hebben (Madlener) Lees: ‘betrekken bij, op de hoogte stellen’
- Misschien komt deze vraag nog aan de orde, maar inderdaad: we constateerden uitschieters naar boven en uitschieters naar beneden. De sector geeft zelf aan dat het been sindsdien echt bij is getrokken. Ik heb de staatssecretaris gevraagd of hij ons daar een beetje in kan meenemen. Kan hij daar misschien nog wat woorden aan wijden? Ziet hij ook dat er sinds dat onderzoek echt wel weer verbeterstappen zijn gezet? (Inge van Dijk)
Het is Pinksteren, via Inge van Dijk spreekt hoorbaar iemand die woorden wijdt met de tong van Den Haag.
Ook Eddie van Marum, de afgetreden staatssecretaris van het gebied aan deze kant van Ter Apel past een stukje Haagse tongval toe: “Dat betekent soms even terug naar de basis, soms even bij de mensen op bezoek gaan die het zwaarst getroffen zijn, om te kijken of we met elkaar een stukje menselijkheid kunnen betrachten en die mensen een stukje toekomst kunnen geven en kunnen meenemen. Die mensen hebben jarenlang gedacht dat de overheid er niet voor hen was, maar misschien kunnen we laten zien dat de overheid fouten erkent en misschien weleens op de mat staat met iets positiefs.” Dit is hetzelfde meenemen als in dat eerdere citaat van Timmermans.
En op diezelfde Tweede Pinksterdag horen we ook Dick Schoof als iemand uit Den Haag: “Die gedachte wil ik wel meenemen. Ik leg daar meteen tegenaan dat dat in het diplomatieke verkeer ook weer zijn eigen dynamiek teweeg kan brengen. Het is dan dus wel zaak om nauwkeurig in de woordkeuze te zijn.” Betekenis van meenemen ‘kom ik op terug, maar misschien ook niet’. Nauwkeurig in de woordkeuze.
Mag ik de lezer afsluitend meenemen in een aantal vragen en hem een plezierige maandag wensen? Ismail el Abassi heeft wellicht een persoonlijk meeneem-gebruik:
- Maar we willen wel al die landen meenemen.
- Ik zie wel dat ik 30 leden heb, dus ik wil ‘m graag als dertigledendebat meenemen
En Claire Martens’ uitingen bewerken bij mij ook wat gefrons: - Kan de minister ons misschien alvast meenemen in de stappen die al zijn gezet om dit uiteindelijk daadwerkelijk te bereiken?
- Een ander punt waar ik de heer Eerdmans toch in wil meenemen, is het volgende.
Als uitsmijter Aant-Jelle Soepboer: Dat aspect van dit probleem zou ik ook graag in het achterhoofd willen meenemen.
Waar voorbeelden navolgers toe kunnen brengen: van Ter Apel tot in het achterhoofd.
