Vooraf: deze bijdrage is geschreven op Tweede Pinksterdag 2025. Later die dag (gisteren, 09.06.2025) besloot Dilan Yeşilgöz (VVD) na intern beraad om de in de hieronder genoemde RTL-uitzending van 08.06.2025 al wat veronderstelde beslissing te hebben genomen en Wilders’ PVV voor een volgende regeerperiode als partner uit te sluiten.
Langere tijd stukjes schrijven over in feite hetzelfde onderwerp (zoals hier over taal en in het bijzonder de Haagse variant ervan) heeft een gevaarlijk voordeel in zich: het vaker hebben over hetzelfde facet is onplezierig maar je kunt soms wél ontwikkelingen betrappen.
In februari 2017 stond hier een kleine beschouwing over het gebruik en de betekenis van de combinatie best wel in de Tweede Kamer. Ik concludeerde dat het vooral vrouwen waren die dit in hun taalpakket hadden. Aanvullende toevoeging in november van dat jaar: inmiddels zeggen mannen en vrouwen het vergelijkbaar vaak. (De tekst gaat door onder dit fragmentje van toen.)
In november 2021 schreef ik er nogmaals over in Nomeis en in een aanvulling daarop in januari 2024 telde ik de duidelijk toenemende gebruiksfrequentie van best wel over de laatste jaren.
Wat best wel doet is uitdrukking geven aan een persoonlijk oordeel, iets als ‘ik geef toe’. Tegelijkertijd zwakt het iets sterks dat erop volgt best wel wat af….
Wie nu kijkt naar de Handelingen, ziet dat de groei er gedurende de Schoof-periode wat uit lijkt. Misschien is er bij nadere beschouwing voor het eerst zelfs sprake van een lichte teruggang.
Zondag was het dag 1 van Pinksteren 2025 en ik keek ‘s avonds naar een deel van Renze Op Zondag van RTL4. Daar werd de kijker nogmaals bevestigd in de geslachtsverdeling in het Nederlandse best-welgebruik, althans – het is nu ook zéér gangbaar onder mannen. Aan tafel zaten gedurende dit deel van het programma: presentator Renze (R), gasten Tom van ‘t Einde (T), Wouter de Winther (W), Michiel Vos en Floor Bremer (met uitzondering van die korte duur toen Tom zijn bloedende vinger moest laten verbinden).
Wie van hen zei er best wel?
- best wel afhankelijk van de trein (T)
- best wel grote impact (T)
- best wel veel naar geluisterd (R)
- best wel veel wappies bij zitten (W)
Van Michiel Vos hoorde ik het niet, maar ja, hij nam vóór de commerciële onderbreking weinig deel aan het gesprek en wat misschien van meer belang is, hij woont in de VS en dus zal zijn taal niet zo onder directe NL-invloed staan.
Floor Bremer zei evenmin best wel – zij compenseerde dat door iets anders geregeld te zeggen, echt wel.
Met Wouter en Floor aan tafel heb je politiek idioom in de uitzending. De politiek commentator van De Telegraaf was er de koning in. Hij had het over je eigen schaduw springen (‘neem een beslissing waar je niet onderuit kunt’), je gezag in de schaal gooien en je hoofd op het hakblok gooien. Klinkt in plaats van het gangbare werkwoord leggen in dat gooien wat Telegraaf-Nederlands door? Wouter strooide even vaak met het nuancerende woordje eigenlijk als dat Floor het insiders-bijwoord natuurlijk door haar uitingen vlocht.
Beiden spraken van “elkaar de tent uit vechten”. Eenmaal ging het daarbij concreet over een aarzelende Yeşilgöz in het Kamerdebat na de val van Schoof (toen Wilders zijn kabinetsleden had teruggefloten) en Timmermans’ aandrang aan zijn VVD-collega om een keus tegen de PVV te maken. (“Kom tot inkeer en maak aan de Kamer duidelijk dat u never nooit meer met Wilders in zee zult gaan.”)
Als dát al de tent uit vechten is, dan staat de kijker van Renze de komende maanden voor de verkiezingen van 29 oktober nog best wel iets te wachten.
